W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Katowicach od stycznia działa poradnia prehabilitacji, w ramach której pacjenci są przygotowywani do ciężkich operacji, terapii onkologicznych i długiej hospitalizacji. Wielodyscyplinarny zespół specjalistów wspiera pacjentów w poprawie kondycji, co zmniejsza ryzyko powikłań.
Prehabilitacja opiera się na kompleksowym wsparciu pacjenta, który objęty jest opieką interdyscyplinarnego zespołu, w skład którego wchodzą m.in. interniści, dietetycy, neurologopedzi, psycholodzy, fizjoterapeuci i anestezjolodzy przy wsparciu gastroenterologów, onkologów klinicznych i radioterapeutów. Specjaliści wspólnie opracowują indywidualny plan przygotowania chorego do leczenie.
Jak wygląda prehabilitacja?
Do poradni w Katowicach trafiają przede wszystkim pacjenci przygotowywani do dużych zabiegów operacyjnych oraz potrzebujący intensywnego leczenia, np. onkologicznego, ale także chorzy cierpiący na inne ciężkie schorzenia wymagające przygotowania organizmu przed hospitalizacją. Lek. Martyna Kurcz z Oddziału Chorób Wewnętrznych, Autoimmunologicznych i Diabetologii UCK podczas konferencji prasowej podkreśliła, że jednym z głównych problemów pacjentów kierowanych do poradni jest niedożywienie i współistniejące choroby przewlekłe.
– Pacjenci onkologiczni są obciążeni samą chorobą nowotworową, która często powoduje niedokrwistość i wyniszczenie organizmu. Do tego dochodzą inne schorzenia, takie jak cukrzyca czy nadciśnienie. Odpowiednie przygotowanie zwiększa szanse na lepsze przejście operacji, chemioterapii czy radioterapii – wyjaśniła.
Pierwsza konsultacja w poradni prehabilitacji trwa około 30-40 minut i obejmuje m.in. ocenę gospodarki węglowodanowej, parametrów krwi i stanu odżywienia. Tego samego dnia chorzy trafiają do dietetyka, psychologa-neurologopedy oraz fizjoterapeuty. W razie potrzeby są także kierowani do specjalistów zajmujących się leczeniem niedokrwistości czy żywieniem klinicznym.
Dr Piotr Czempik, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, wyjaśnił, jak ważne jest tzw. zarządzanie krwią pacjenta, czyli leczenie niedokrwistości jeszcze przed zabiegiem, aby ograniczyć konieczność przetoczeń krwi.
– Pacjenci z niedokrwistością są bardziej narażeni na powikłania, dłuższą hospitalizację i wydłużony powrót do zdrowia. Staramy się przygotować ich na cztery do sześciu tygodni przed operacją, żeby wyrównać poziom hemoglobiny – wyjaśnił specjalista.
Eksperci wskazali, iż podobne działania są także istotne przed chemioterapią, która może osłabiać funkcjonowanie szpiku kostnego.
Robert Andraka, fizjoterapeuta, powiedział o znaczeniu aktywności fizycznej. Podkreślił, iż pacjenci onkologiczni często rezygnują z ruchu, zwykle z lęku lub przekonania, iż powinni odpoczywać.
– Staramy się odwrócić ten stereotyp. Im lepszy stan pacjenta przed leczeniem, tym większa szansa na zachowanie samodzielności i lepsze znoszenie terapii – zaznaczył.
W ramach fizjoterapii zalecana jest umiarkowana aktywność aerobowa, taka jak spacery, marsz, jazda na rowerze czy ćwiczenia oporowe dostosowane do możliwości pacjenta.
Do poradni prehabilitacji trafiają również pacjenci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Jak wskazała dr Magdalena Gawron-Kiszka z Oddziału Gastroenterologii i Hepatologii UCK, współczesne leczenie tych schorzeń wymaga długofalowego i wielospecjalistycznego podejścia.
Prehabilitacja a gojenie ran
Prehabilitacja odgrywa również istotną rolę w szybszym gojeniu ran i ograniczaniu ryzyka powikłań. Wsparcie żywieniowe, aktywność fizyczna, eliminacja używek czy optymalizacja chorób współistniejących wspierają organizm w szybszym powrocie do zdrowia i lepszej regeneracji po operacji.
Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu poprawia się ukrwienie i dotlenienie tkanek, sprawność układu odpornościowego, a także synteza kolagenu. Zmniejsza się więc ryzyko infekcji, rozejścia rany czy opóźnionego gojenia. Przeczytaj więcej: Prehabilitacja – jakie są jej cele i wskazania?
