Kampus bez barier. Politechnika Białostocka zmienia przestrzeń z myślą o wszystkich

Nowe chodniki, obniżone krawężniki, dostępne parkingi, oznaczenia dotykowe i napisy w alfabecie Braille’a. Kampus Politechniki Białostockiej przechodzi dużą modernizację, której celem jest usunięcie przeszkód utrudniających poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami. Zmiany realizowane są w ramach projektu „PB Dostępna 2.0 – nowoczesna uczelnia dla wszystkich”.

Dla większości osób niewysoki krawężnik, nierówna nawierzchnia czy metalowy słupek ustawiony na środku chodnika nie stanowią poważnego problemu. Z perspektywy osoby poruszającej się na wózku, korzystającej z kul albo mającej trudności ze wzrokiem mogą jednak stać się barierą, która uniemożliwia samodzielne dotarcie do budynku, akademika czy sali wykładowej.

Politechnika Białostocka od kilku lat sukcesywnie usuwa takie przeszkody. Kolejne działania prowadzone są w tej chwili dzięki projektowi „PB Dostępna 2.0 – nowoczesna uczelnia dla wszystkich”, którego realizacja potrwa do końca marca 2028 roku.

Zmiany widoczne na całym kampusie

Pierwsze ważne modernizacje przeprowadzono już przy okazji wcześniejszych inwestycji. Pochylnia prowadząca od osiedla akademickiego w stronę Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku powstała podczas przebudowy Centrum Sigma. Zmodernizowano również chodniki przy budynku ogólnotechnicznym, ciągi komunikacyjne między Akademickim Centrum Sportu, domami studenta i Wydziałem Mechanicznym, a także schody prowadzące do Centrum Badawczo-Dydaktycznego Wydziału Elektrycznego.

Jak wyjaśnia Tomasz Jastrzębski, Pełnomocnik Rektora Politechniki Białostockiej ds. Osób z Niepełnosprawnościami, podstawą obecnych prac jest przygotowane wcześniej kompleksowe opracowanie dotyczące modernizacji ciągów pieszych na kampusie głównym oraz na terenie Wydziału Inżynierii Zarządzania w Kleosinie.

Projekt „PB Dostępna 2.0” pozwolił wdrożyć znaczną część zaplanowanych rozwiązań. Wymieniane są stare nawierzchnie asfaltowe i betonowe, powstają nowe podbudowy, obniżane są krawężniki, a układ chodników, zjazdów i parkingów dostosowywany jest do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami.

Nie tylko nowa kostka brukowa

Modernizacja nie ogranicza się do poprawy wyglądu uczelnianych alejek. Każdy element ma wpływać na bezpieczeństwo i samodzielność użytkowników kampusu.

Przy przejściach dla pieszych oraz wejściach do budynków pojawiły się pola uwagi, czyli wypukłe oznaczenia wyczuwalne pod stopami lub laską. Pomagają one osobom niewidomym i słabowidzącym odnaleźć wejście, przejście albo zmianę kierunku poruszania się.

Na parkingach wyznaczono szerokie miejsca dla osób z niepełnosprawnościami. Z kolei przy Wydziale Mechanicznym powstało dostępne połączenie parkingu znajdującego się przed budynkiem z poziomem pergoli oraz nowy chodnik od strony Hali Maszyn.

– Zadanie polegające na modernizacji istniejących nawierzchni i likwidacji barier architektonicznych podzieliliśmy na szereg mniejszych etapów, aby ułatwić wszystkim codzienne funkcjonowanie na kampusie – podkreśla mgr inż. Dariusz Filimoniuk, inspektor nadzoru inwestorskiego z Centrum Inwestycji i Remontów Politechniki Białostockiej.

W 2025 roku prace objęły między innymi otoczenie części A, B i C budynku ogólnotechnicznego, Akademickiego Centrum Sportu, budynku Sigma oraz Hali Inno-Eko-Tech.

Intensywne prace w 2026 roku

Kolejny etap inwestycji rozpoczął się w marcu 2026 roku od przebudowy wjazdu na parking Wydziału Mechanicznego, znajdującego się przy Hali Sportowej. Modernizowany był również parking przed głównym wejściem do Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku.

W kwietniu ekipy budowlane przeniosły się w okolice domów studenta. Przebudowano chodniki przy DS 5 Epsilon, wykonano nowe przejście po przeciwnej stronie budynku oraz rozpoczęto prace na parkingu przy Centrum Sigma.

W czerwcu zmodernizowano schody wejściowe do akademika Epsilon, usunięto betonowe progi i wybudowano chodnik biegnący wzdłuż drzew. Rozpoczęła się także przebudowa trasy prowadzącej w stronę DS 4 Delta.

W lipcu nowe nawierzchnie pojawiły się na głównych ciągach pieszych łączących kolejne domy studenckie, od DS 4 Delta, przez DS 3 Gamma, aż do DS 2 Beta.

Prace na terenie kampusu zostały na krótko wstrzymane w maju. Chodziło o zapewnienie studentom i gościom swobodnego oraz bezpiecznego udziału w Juwenaliach.

Modernizacja bez zamykania kampusu

Prowadzenie robót w miejscu, przez które każdego dnia przechodzą tysiące studentów i pracowników, wymagało dokładnego planowania. Jednym z największych wyzwań było zachowanie dostępu do uczelnianych budynków i dróg dojazdowych.

– Wszystkie skomplikowane prace modernizacyjne prowadzimy bez zamykania dróg dojazdowych. To zasługa dobrej organizacji i współpracy z wykonawcą – mówi Dariusz Filimoniuk.

Za realizację robót odpowiada lokalna firma AC Piotr Sidorowicz. Główny kierownik prac jest absolwentem Politechniki Białostockiej, dzięki czemu dobrze zna układ kampusu oraz specyfikę funkcjonowania uczelni.

W przygotowanie i koordynację inwestycji zaangażowane są także jednostki Politechniki Białostockiej, w tym Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami oraz Biuro ds. Rozwoju i Programów Międzynarodowych.

Dostępność ukryta w szczegółach

Nie wszystkie zmiany są od razu zauważalne. Z chodników usunięto między innymi metalowe słupki, które mogły być niebezpieczne dla osób słabowidzących. Zastąpiły je kontrastowe pasy ostrzegawcze wykonane z kostki brukowej.

Na nowych poręczach zamontowano również czytelne oznaczenia w alfabecie Braille’a. Takie rozwiązania pomagają osobom niewidomym samodzielnie rozpoznawać miejsca i bezpieczniej poruszać się po terenie uczelni.

Wykonawca zakłada, iż zaplanowana modernizacja nawierzchni zakończy się jeszcze w 2026 roku. W kolejnej części zadania na terenie kampusu pojawią się nowe ławki, stojaki rowerowe oraz kosze na śmieci.

Uczelnia chciałaby także rozszerzyć inwestycję na kampus Wydziału Inżynierii Zarządzania w Kleosinie. Realizacja tego planu będzie jednak uzależniona od pozyskania dodatkowych środków.

Dostępność to nie tylko infrastruktura

Roboty budowlane są najbardziej widoczną częścią projektu, ale nie jedyną. „PB Dostępna 2.0” obejmuje również usuwanie barier cyfrowych, rozwój dostępnych systemów komunikacji i informacji, szkolenia dla pracowników oraz organizację zajęć sportowych dostosowanych do potrzeb różnych grup uczestników.

Szkolenia świadomościowe i zajęcia z pierwszej pomocy mają objąć ponad 90 procent kadry zarządzającej oraz połowę pracowników dydaktycznych i administracyjnych uczelni.

Dzięki temu dostępność nie będzie ograniczać się wyłącznie do nowych chodników, podjazdów i miejsc parkingowych. Ma stać się częścią codziennego funkcjonowania Politechniki Białostockiej oraz sposobu myślenia o potrzebach studentów, pracowników i gości.

Projekt „PB Dostępna 2.0” w liczbach

Pełna nazwa przedsięwzięcia to „PB Dostępna 2.0 – nowoczesna uczelnia dla wszystkich”. Projekt realizowany jest od 1 kwietnia 2025 roku do 31 marca 2028 roku w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027.

Całkowita wartość projektu wynosi niemal 8 mln zł. Dofinansowanie to ponad 7,7 mln zł, w tym blisko 6,6 mln zł pochodzi ze środków europejskich. Wartość samych robót budowlanych i dostosowawczych wynosi około 1,4 mln zł brutto.

Efektem inwestycji ma być kampus, po którym każdy będzie mógł poruszać się możliwie bezpiecznie, wygodnie i samodzielnie. Bez względu na sprawność, wiek czy indywidualne potrzeby.