Kabaret na Nowym Świecie

W dwóch miejscach na tej samej ulicy, w których dawniej tętniło życie, zgasły światła i zamknięto drzwi. Puste witryny stały się symbolem zwycięstwa komercji nad tradycją…

Na Nowym Świecie 63, gdzie unosił się zapach dobrej kawy i tętnił gwar literackich dyskusji, w tej chwili nie dzieje się nic.
Kiedy ulica, nazywana wizytówką Warszawy, przestanie być galerią zamkniętych drzwi?

Trzy miejsca, różne historie

Kawiarnia „Nowy Świat”, mieszcząca się pod numerem 63 u zbiegu ze Świętokrzyską, to symbol powojennej kultury stolicy. Została zaprojektowana przez zespół architekta Zygmunta Stępińskiego i otwarta w roku 1954. To w tym miejscu, w 1965 r., Edward Dziewoński założył legendarny Kabaret Dudek, a kawiarnia stałą się salonem towarzyskim i kulturalnym Warszawy. Ikoniczne skecze Wiesława Michnikowskiego, Mieczysława Czechowicza, Jana Kobuszewskiego i Wiesława Gołasa weszły do historii polskiego humoru, a także do potocznego języka. Kawiarnia straciła dawny klimat i blask po upadku PRL-u. W 2009 miejsce zyskało drugie życie, gdy powstało tam Centrum Kultury „Nowy Wspaniały Świat”. Za to po zamknięciu w 2022 r. zyskało miano najbardziej prestiżowego pustostanu w stolicy.

Kiedy Nowy Świat 63 doczeka się remontu i dostanie „trzecie życie”?

Nieprędko… Przez kilka lat kilku potencjalnych najemców rezygnowało z wynajmu z powodu zakresu prac remontowych, a co za tym idzie, wysokich kosztów. Na początku tego roku ówczesna wiceprezydent Miasta, Aldona Machnowska-Góra , przekazała informację, iż nieudane konkursy dotyczące lokalu pokazują, iż remont jest zbyt kosztowny i skomplikowany, a najemcy nie chcą się nim obarczać. Podjęto decyzję, iż remont przeprowadzi ZGN Śródmieście, a potem zostanie przeprowadzony nowy przetarg na najemcę. w tej chwili nie wiadomo kiedy remont się odbędzie. Wiadomo jedynie to, iż ze względu na zabytkowy charakter kamienicy planowane działania są prowadzone ze Stołecznym Konserwatorem Zabytków. Miasto rozważa także inny pomysł na zagospodarowanie lokalu – być może powstanie tu centrum informacji turystycznej oraz miejskiej wraz z przestrzenią konferencyjną.

„CAŁY NARÓD BVDVJE SWOJĄ STOLICĘ”

To monumentalne, propagandowe, wymowne hasło zamieszczono na elewacji budynku przy Nowym Świecie 15/17, a zarazem miejsca, które także świeci pustką. Kamienicę również projektował Zygmunt Stępiński oraz Mieczysław Kuzma. Litere U celowo zamieniono na V by nadać elewacji antyczny charakter. W tym miejscu przez ponad 70 lat (od 1951 roku) funkcjonował Klub Międzynarodowej Prasy i Książki – później EMPIK. Powodem opuszczenia kamienicy przez najstarszy Empik w stolicy były horrendalne podwyżki czynszu. Kamienica także wymaga gruntownego remontu. Budynkiem zainteresowało się Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Antoni Blikle polubił Nowy Świat pod koniec XIX wieku

Pod numerem 33 pracował jako cukiernik u swojego mistrza Michalskiego i odkupił dobrze prosperujący lokal. 11 września 1869 r. na Nowym Świecie pojawiła się cukiernia A. Blikle, która funkcjonuje tu niemal 157 lat. Pierwotnie pod numerem 35. (do roku 2017), w tej chwili w sąsiadującej kawiarni Blikle pod numerem 33. Od początku XX w. kawiarnia była towarzyską wizytówką Miasta. Mimo nacjonalizacji miejsca w okresie PRL-u, rodzina kontynuowała produkcję swoich specjałów. W maju 2024 r. firma Blikle, w wyniku kłopotów finansowych związanych z pandemią, przestała opłacać jeden z największych czynszów za lokal. W sierpniu 2024 r. ZGN, zgodnie z przepisami, wypowiedział umowę najmu. Od tamtej chwili Blikle zajmował lokal bezumownie, co skutkowało naliczaniem podwójnego czynszu, a firmie groziła eksmisja. 11 czerwca br. Radni Warszawy uchwalili, iż kawiarnia zostanie na Nowym Świecie, a jej ponad dwumilionowe zadłużenie zostanie rozłożone na raty. Czyżby dostrzeżono, iż wielopokoleniowe dziedzictwo ma wartość? Czy Blikle przetrwa w tym miejscu? Czas pokaże.

Oby Nowy Świat nie stracił kolejnego kultowego miejsca, które przegra z bezwzględnym prawem ekonomii… takiego jak choćby zabytkowe apteki czy salon Desy.

OM