Jesienne i zimowe nawroty depresji — jak im zapobiegać?

Dla osób, które zmagają się z depresją, sezon jesienno-zimowy to czas szczególnie wymagający. Nawroty depresji nie pojawiają się znikąd — są reakcją organizmu, który próbuje poradzić sobie z przeciążeniem, stresem i zmianami biologicznymi. I chociaż każdy z nas doświadcza ich inaczej, jedno pozostaje wspólne: każdy zasługuje na pomoc, zrozumienie i prawdziwe wsparcie.

Dlaczego depresja wraca częściej jesienią i zimą?

Nawroty depresji są złożone. Wpływają na nie zarówno czynniki biologiczne (predyspozycje genetyczne i zaburzenia w pracy neuroprzekaźników, niski poziom serotoniny i dopaminy w okresie zimowym czy zaburzenia hormonalne), jak i zewnętrzne. O tych ostatnich rzadko się myśli, mimo iż mają bardzo destrukcyjny wpływ na nasze zdrowie psychiczne:

• długotrwały stres,
• żałoba, utrata lub duże zmiany życiowe,
• przeciążenie obowiązkami,
• samotność, izolacja, brak rozmowy i wsparcia,
• a także… przedwczesne odstawienie leków albo pomijanie dawek.

Każdy epizod depresyjny zwiększa ryzyko kolejnego. To nie jest dowód słabości — to mechanizm choroby, dlatego tak ważne jest, aby nie zostawać z tym wszystkim samemu.

Co pomaga zapobiegać nawrotom depresji?

Przede wszystkim kontynuacja leczenia. To trudna prawda, ale najczęstsze nawroty pojawiają się wtedy, kiedy pacjent przerywa leczenie zbyt wcześnie. Regularne przyjmowanie leków, ustalonych przez psychiatrę, chroni mózg przed destabilizacją nastroju. Psychoterapia z kolei pomaga pracować z emocjami, myślami, schematami — i uczy, jak reagować, zanim objawy się nasilą.

Bardzo duże znaczenie ma też monitorowanie nastroju. Nie musisz codziennie robić pełnego przeglądu swojego wnętrza. Wystarczy krótkie zatrzymanie i zadanie sobie kilku pytań:

• Jak się dzisiaj czuję?
• Czy coś mnie przytłacza?
• Czy pojawiły się myśli, które już kiedyś zwiastowały pogorszenie?
• Czy śpię gorzej?
• Czy wycofuję się z kontaktów?

Wczesne sygnały ostrzegawcze są często subtelne. W terapii uczymy się je rozpoznawać i reagować odpowiednio wcześnie.

Regularny sen, posiłki o stałych porach, krótkie ekspozycje na światło dzienne (nawet 15 min dziennie pomaga) czy regularna aktywność fizyczna (spacer to też ruch!) to ważne elementy profilaktyki zdrowotnej. I co najważniejsze dzięki wypracowaniu tej rutyny dbasz i o ciało, i o ducha.

Kiedy warto umówić się z psychologiem?

Od razu, gdy poczujesz, iż Twoja rutyna zostaje przerwana. Nie trzeba czekać, aż objawy staną się intensywne. Czasem pierwszym sygnałem jest zwykłe „nie jestem sobą”. A o ile dochodzi do tego osłabienie motywacji, wycofywanie się z obowiązków czy zaburzenie rytmu snu (zbyt krótki albo zbyt długi sen), to właśnie ten moment, aby porozmawiać z psychologiem lub psychoterapeutą.

Spotkanie z psychologiem nie zobowiązuje do niczego — może być po prostu sprawdzeniem, czego w danym momencie potrzebujesz i czy objawy, które kojarzysz z depresją lub zaburzeniami depresyjnymi, faktycznie powinny wzbudzać Twój niepokój.

Czas jesienno-zimowy bywa wyjątkowo ciężki dla osób po epizodach depresyjnych. Ale są sposoby, by przejść go bezpieczniej, łagodniej i z większą troską o siebie. jeżeli czujesz, iż potrzebujesz wsparcia — rozmowy, wskazówek, strategii radzenia sobie z trudniejszym czasem — jesteśmy tutaj, żeby Ci pomóc.