Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A)

Wstęp

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), nazywane również chorobą zakaźną brudnych rąk lub „żółtaczką pokarmową”, jest chorobą wywoływaną przez wirus HAV (Hepatitis A Virus). Atakuje on komórki wątroby, powodując ich stan zapalny. Choroba występuje na całym świecie, szczególnie tam, gdzie poziom higieny i warunki sanitarne są niewystarczające.

Drogi zakażenia

Do zakażenia wirusem HAV dochodzi głównie drogą pokarmową, czyli poprzez spożycie skaźonej żywności lub wody. Wirus może również przenosić się z osoby na osobę poprzez kontakt z brudnymi rękami lub przedmiotami zanieczyszczonymi kałem osoby zakażonej. Z tego powodu WZW A nazywa się popularnie „chorobą brudnych rąk”.

Objawy

Okres wylęgania choroby wynosi zwykle od 15 do 50 dni.

Leczenie

Nie istnieje lek, który bezpośrednio zwalcza wirusa HAV. Leczenie polega głównie na odpoczynku, odpowiednim nawodnieniu, lekkostrawnej diecie oraz bezwzględnym unikaniu alkoholu i leków obciążających wątrobę. Większość chorych wraca do pełnego zdrowia w ciągu kilku tygodni lub miesięcy i uzyskuje trwałą odporność.

Zapobieganie

Najważniejsze metody zapobiegania WZW A to:

• dokładne mycie rąk po skorzystaniu z toalety i przed jedzeniem,
• spożywanie bezpiecznej żywności i czystej wody,
• przestrzeganie zasad higieny podczas przygotowywania posiłków,
• szczepienia ochronne (szczególnie zalecane osobom podróżującym do państw o wysokim ryzyku zakażenia oraz z grup ryzyka).

Mycie rąk jest jednym z najskuteczniejszych i najtańszych sposobów ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby. Nasze dłonie są codziennie narażone na kontakt z powierzchniami, na których znajdują się drobnoustroje. Wystarczy dotknąć zanieczyszczonej powierzchni, a następnie twarzy lub jedzenia, aby przenieść wirusa. Dokładne mycie rąk wodą z mydłem ogranicza ryzyko wystąpienia ognisk zachorowań w szkołach, przedszkolach i restauracjach.

Podsumowanie

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest chorobą zakaźną przenoszoną głównie drogą pokarmową. Chociaż zwykle przebiega łagodnie i nie prowadzi do przewlekłego zakażenia, może powodować poważne dolegliwości oraz czasową niewydolność wątroby, zwłaszcza u osób starszych. Przestrzeganie zasad higieny oraz szczepienia ochronne są najskuteczniejszymi sposobami zapobiegania tej chorobie.

Bibliografia

1. Główny Inspektorat Sanitarny. Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A). Warszawa: GIS. Dostęp: gov.pl/web/gis
2. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB. Wirusowe zapalenie wątroby typu A (HAV). Warszawa: NIZP PZH – PIB. Dostęp: pzh.gov.pl
3. World Health Organization (WHO). Hepatitis A. Geneva: World Health Organization. Dostęp: who.int
4. Ministerstwo Zdrowia. Szczepienia ochronne – informacje dla pacjentów. Warszawa: Ministerstwo Zdrowia. Dostęp: gov.pl/web/zdrowie