Niezamierzona hipotermia okołooperacyjna wiąże się z występowaniem wielu powikłań, w tym upośledzonym gojeniem ran. Stanowi również dodatkowe obciążenie dla placówek medycznych oraz wydłuża czas hospitalizacji pacjenta. W związku z tym podczas procedur operacyjnych konieczne jest wdrażanie skutecznych metod zapobiegania.
W artykule pt. „Zalecenie grupy roboczej Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Anestezjologicznych i Intensywnej opieki dotyczące zapobiegania niezamierzonej hipotermii okołooperacyjnej”, który ukazał się w czasopiśmie „Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opiece” wskazano najskuteczniejsze metody zapobiegania niezamierzonej hipotermii okołooperacyjnej, będącej powszechnym zdarzeniem w okresie okołooperacyjnym.
NHO może dotyczyć choćby 73 proc. operowanych pacjentów
Niezamierzone hipotermia okołooperacyjna (NHO) to stan w którym temperatura głęboka ciała spada podczas operacji poniżej 36 stopni Celsjusza.
NHO występuje z różną częstością – z badań przeprowadzonych w różnych ośrodkach wynika, iż może dotyczyć choćby 73 proc. operowanych pacjentów, mimo stosowania aktywnych metod ogrzewania śródoperacyjnego. Niezamierzona hipotermia okołooperacyjna może prowadzić do powikłań, takich jak: zaburzenia krzepnięcia i funkcji płytek krwi, zaburzenia rytmu serca, opóźnione gojenie ran, drżenie mięśni. Wystąpienie NHO wiąże się z wyższymi kosztami leczenia, wydłuża pobyt pacjenta w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii oraz całkowitej hospitalizacji.
Ryzyko NHO zwiększa podeszły wiek (> 60 lat), długi czas trwania operacji i znieczulenia, rozległość operacji i wynik ASA, upośledzona termoregulacja podczas znieczulenia ogólnego lub regionalnego, niska temperatura sali operacyjnej, stosowanie nieogrzewanych płynów irygacyjnych i dożylnych oraz insuflacja zimnym gazem podczas operacji laparoskopowej.
Jak zapobiegać NHO?
Według zaleceń opublikowanych przez PTPAiIO w celu zapobiegania niezamierzonej hipotermii okołooperacyjnej należy:
- stosować aktywne metody ogrzewania – przykrycie kocem, obłożeniem chirurgicznym – ale nie jest to wystarczająca metoda w zapobieganiu NHO;
- ogrzewać z wyprzedzeniem – skutkuje istotną redukcją częstości występowania NHO, ponieważ zmniejsza utratę ciepła poprzez redystrybucję. Czas ogrzewania powinien wynosić od 15 do 30 minut;
- łączyć różne metody ogrzewania – pojedyncza metoda może być niewystarczająca, dlatego zaleca się łączenie interwencji, co daje lepsze rezultaty utrzymania normotermii;
- minimalizować przerwy w aktywnym ogrzewaniu pacjenta – krótkie przerwy zmniejszają ryzyko wystąpienia NHO w całym okresie okołooperacyjnym;
- identyfikować pacjentów szczególnie narażonych na NHO – pacjenci wysokiego ryzyka powinni być identyfikowani w celu dobrania odpowiednich metod zapobiegania NHO;
- dobierać metody i sprzęt grzewczy do rodzaju operacji – wybór odpowiedniej metody ogrzewania pozwala na zmniejszenie ryzyka zdarzeń niepożądanych;
- mierzyć temperaturę ciała pacjenta w tym samym miejscu w całym okresie okołooperacyjnym – pozwala na uniknięcie błędów związanych z metodą pomiaru;
- mierzyć temperaturę w miejscu najlepiej odzwierciedlającym temperaturę głęboką – wybór miejsca pomiaru temperatury powinien być uzależniony od rodzaju operacji i stosowanych inwazyjnych technik monitorowania;
- kontynuować ogrzewanie pacjenta na sali poznieczuleniowej;
- identyfikować bariery we wdrażaniu działań profilaktycznych oraz organizować regularne szkolenia – budowanie świadomości na temat NHO oraz regularne szkolenia mogą wpłynąć na zmniejszenie występowania NHO.
Źródło: K. Czyż-Szypenbejl, K. Kwiecień-Jaguś, „Zalecenie grupy roboczej Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Anestezjologicznych i Intensywnej opieki dotyczące zapobiegania niezamierzonej hipotermii okołooperacyjnej”, Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opiece 2024;10(2)B1-B7
