Fot. DALL·E 3 / Warszawa w PigułceJak sztuczna inteligencja śledzi Twój telefon i portfel?
Współczesny sektor e-commerce coraz częściej rezygnuje ze sztywnych, tradycyjnych cenników. Ceny towarów są modyfikowane na bieżąco przez algorytmy sztucznej inteligencji, które dopasowują stawkę do cyfrowego śladu pozostawianego przez użytkownika w sieci. Mechanizm ten określa się mianem dynamicznego ustalania cen (dynamic pricing).
Systemy podejmują decyzję o podwyżce na podstawie kilku kluczowych zmiennych:
- Historia przeglądania: Kilkukrotne odwiedzenie tej samej podstrony w krótkim czasie sygnalizuje algorytmowi, iż klient jest zdeterminowany, by dokonać zakupu.
- Klasa urządzenia końcowego: Oprogramowanie bez trudu identyfikuje markę i model telefona. Posiadacze najnowszych telefonów z segmentu premium mogą na starcie zobaczyć wyższe kwoty.
- Lokalizacja oraz stan baterii: Narzędzia analityczne sprawdzają region, z którego kupujemy, a choćby poziom naładowania telefonu. Rozładowująca się bateria (np. poniżej 15 proc.) w połączeniu z chęcią zamówienia transportu to dla systemu znak, iż użytkownik spieszy się i zaakceptuje wyższą cenę.
Głównym zadaniem algorytmów sztucznej inteligencji jest wywarcie na konsumencie presji psychologicznej. Widząc rosnące koszty, zaczynamy obawiać się kolejnych podwyżek, co skutecznie zmusza nas do natychmiastowego opłacenia zamówienia.
Trzy proste triki na tańsze zakupy w sieci
Konsumenci nie są jednak bezbronni w starciu z technologią. Aby oszukać algorytmy, wystarczy zablokować im dostęp do danych o naszej tożsamości cyfrowej i statusie majątkowym.
Tabela: Skuteczność i cel metod walki z systemami dynamic pricing
| Tryb incognito oraz czyszczenie plików cookie | Średni | Całkowite usunięcie historii wcześniejszych wizyt na stronie sklepu. |
| Zakup przy użyciu innego urządzenia (np. starszy PC) | Wysoki | Zafałszowanie informacji o statusie materialnym klienta. |
| Uruchomienie bezpiecznego połączenia VPN | Bardzo wysoki | Ukrycie rzeczywistej lokalizacji i zamożności danego regionu lub kraju. |
Krok 1: Włącz tryb prywatny i wyczyść pliki cookie
Przed finalizacją transakcji warto pozamykać aktywne karty, wyczyścić pamięć podręczną przeglądarki i uruchomić tryb incognito. Dzięki temu system potraktuje nas jak zupełnie nowego gościa i wyświetli wyjściową, niezawyżoną stawkę.
Krok 2: Porównaj cenę na telefonie i komputerze
Dobrym nawykiem jest weryfikacja oferty na dwóch różnych urządzeniach – np. na nowoczesnym telefonie oraz starym komputerze stacjonarnym. Różnice w wycenie tego samego produktu na tym samym koncie potrafią sięgać od kilku do choćby kilkunastu procent.
Dynamiczne ceny, a prawo
Stosowanie algorytmów personalizujących ceny budzi spore kontrowersje prawne i techniczne wśród kupujących.
Czy dynamiczne ustalanie cen przez sklepy jest legalne?
Tak, te praktyki są w pełni legalne. W warunkach gospodarki wolnorynkowej przedsiębiorcy mają swobodę w kształtowaniu cen. Muszą jednak bezwzględnie przestrzegać unijnej dyrektywy Omnibus, która nakazuje czytelne informowanie konsumenta o najniższej cenie danego towaru z ostatnich 30 dni.
Czy algorytmy sklepów mogą obniżyć cenę, jeżeli długo nie kupuję?
Tak, to powszechnie stosowana strategia sprzedażowa. jeżeli zalogowany użytkownik doda produkt do koszyka, a następnie opuści witrynę bez płacenia, system po 24 lub 48 godzinach może przesłać maila z kodem rabatowym, próbując w ten sposób uratować tzw. porzucony koszyk.
Czy rodzaj sieci internetowej ma znaczenie dla ceny?
Okazuje się, iż tak. Korzystanie z publicznych, darmowych sieci Wi-Fi (np. na lotniskach czy w galeriach) bywa interpretowane przez algorytmy jako sygnał, iż klient znajduje się w podróży i pilnie potrzebuje danej usługi lub produktu, co może skutkować podniesieniem ceny.
Artykuł opracowany na podstawie analizy mechanizmów e-commerce i wytycznych technicznych dotyczących dynamicznego ustalania cen opublikowanych przez portal forsal.pl.
