Posłowie Michał Jach i Waldemar Andzel skierowali do Ministerstwa Zdrowia interpelację dotyczącą sytuacji zawodowej techników farmaceutycznych. Dokument obejmuje szeroki zakres zagadnień – od wynagrodzeń i struktury pracy w aptekach, przez zakres kompetencji, aż po możliwość powołania odrębnego samorządu zawodowego tej grupy. To jedna z najbardziej kompleksowych prób ujęcia problematyki techników farmaceutycznych w ostatnich latach.
Samodzielni profesjonaliści – posłowie o technikach farmaceutycznych
Już we wstępie interpelacji posłowie zwracają uwagę na zmianę roli techników farmaceutycznych w systemie ochrony zdrowia. Podkreślają, iż obecne regulacje nie przystają do realiów pracy w aptekach.
– Technicy farmaceutyczni są dziś samodzielnymi profesjonalistami medycznymi – podkreślają posłowie.
W dokumencie wskazano, iż grupa ta liczy ponad 31 tys. aktywnych zawodowo osób. W związku z tym stanowi istotny element funkcjonowania zarówno aptek ogólnodostępnych, jak i szpitalnych. Jednocześnie pojawia się teza, iż obowiązujące przepisy przez cały czas opierają się na „archaicznych założeniach” o pomocniczym charakterze tego zawodu. Zdaniem autorów interpelacji – nie odpowiada to rzeczywistemu zakresowi odpowiedzialności i wykonywanych czynności.
Dane z e-recept – próba „policzenia” pracy techników farmaceutycznych
Jednym z najbardziej konkretnych i potencjalnie przełomowych elementów interpelacji jest pytanie o dane systemowe dotyczące udziału poszczególnych grup zawodowych w obsłudze pacjentów w aptekach. Posłowie zwracają się do Ministerstwa Zdrowia o przedstawienie danych z systemu e-recepty oraz platformy P1 za lata 2024–2025. Pytają oni o „procentowy udział transakcji zrealizowanych z podziałem na magistrów farmacji oraz techników farmaceutycznych”.
Tego typu analiza mogłaby po raz pierwszy w skali całego kraju pokazać, jaka część realizacji recept przypada na techników farmaceutycznych, a jaka na magistrów farmacji. W zależności od wyników mogłaby stać się istotnym argumentem w dalszej dyskusji o roli tej grupy zawodowej w systemie ochrony zdrowia oraz o jej miejscu w strukturze apteki.
Jednocześnie trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, iż choćby najbardziej szczegółowe dane systemowe nie będą odzwierciedlały pełnego obrazu pracy personelu aptecznego. Systemy takie jak P1 obejmują wyłącznie realizację recept. Pomijają natomiast znaczną część codziennej działalności aptek – w tym sprzedaż leków OTC, wyrobów medycznych i suplementów diety. W praktyce oznacza to, iż uzyskane dane pokażą jedynie fragment rzeczywistego obciążenia pracą. Może to mieć istotne znaczenie przy ich interpretacji.
Powrót do postulatu: technicy do grupy 6
Interpelacja ponownie podejmuje także temat wynagrodzeń techników farmaceutycznych zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Jest to kwestia od lat obecna w dyskusji środowiskowej, która wielokrotnie była już przedmiotem stanowisk Ministerstwa Zdrowia.
– Obecne zaszeregowanie nie uwzględnia poziomu odpowiedzialności zawodowej tej grupy – wskazują posłowie.
W związku z tym pojawia się pytanie o możliwość przeniesienia techników z grupy 7 do grupy 6 w tabeli wynagrodzeń oraz o szacunkowy koszt takiej zmiany dla budżetu państwa. Posłowie pytają także o aktualną liczbę techników zatrudnionych w aptekach szpitalnych. W interpelacji zwrócono również uwagę na problem kadrowy w aptekach szpitalnych, który zdaniem autorów interpelacji, może być powiązany z poziomem wynagrodzeń tej grupy zawodowej.
Czy powstanie Izba Techników Farmaceutycznych?
Wśród poruszonych tematów znalazła się także kwestia utworzenia samorządu zawodowego techników farmaceutycznych. Posłowie wskazują, iż mimo funkcjonowania centralnego rejestru i dużej liczebności tej grupy, technicy nie posiadają własnej reprezentacji instytucjonalnej. Posłowie pytają o możliwość powołania Izby Techników Farmaceutycznych.
W uzasadnieniu podniesiono, iż brak samorządu zawodowego ogranicza wpływ tej grupy na kształt regulacji prawnych, standardy wykonywania zawodu oraz system kształcenia ustawicznego. Jednocześnie utworzenie nowej izby zawodowej oznaczałoby konieczność przeprowadzenia odrębnego procesu legislacyjnego i wpisywałoby się w szerszą dyskusję o strukturze samorządów zawodów medycznych w Polsce.
Wykaz A i „pusta norma” prawna
Interpelacja odnosi się również do kwestii wydawania produktów leczniczych z tzw. wykazu A, która od lat budzi wątpliwości interpretacyjne. W dokumencie przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące tej sprawy.
Jak wskazano, mimo tych wyroków, Narodowy Fundusz Zdrowia przez cały czas stosuje sankcje wobec aptek. Prowadzi to, do rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a praktyką jego stosowania. W interpelacji pojawia się pytanie o ewentualne działania legislacyjne, które mogłyby jednoznacznie uporządkować ten obszar i wyeliminować istniejące niejasności.
Szkolenia zawodowe – postulat zmian systemowych
Ostatnim z głównych wątków interpelacji jest kwestia obowiązkowych szkoleń dla techników farmaceutycznych. Posłowie poruszają zarówno temat zasad przyznawania punktów edukacyjnych, jak i ewentualnego zniesienia obowiązku szkoleń dla osób, które nie wykonują zawodu w aptece. Pytają także o możliwość finansowania szkoleń z budżetu państwa
W tym kontekście należy jednak zauważyć, iż obowiązek ustawicznego kształcenia nie dotyczy wyłącznie techników farmaceutycznych, ale wynika z przepisów obejmujących 15 zawodów medycznych. Postulat zniesienia lub finansowania szkoleń dla techników oznaczałby konieczność analogicznych zmian dla wszystkich zawodów objętych ustawą o niektórych zawodach medycznych.
