Ile można czekać?!
Pytają migranci, migrantki, organizacje pozarządowe, Rzecznik Praw Obywatelskich a choćby Europejski Trybunał Sprawiedliwości.
12 listopada 2026 r. TSUE jednoznacznie orzekł: nieprzestrzeganie terminów wydawania decyzji pobytowych w Polsce i bezkarne przeciąganie spraw legalizacyjnych jest sprzeczne z prawem europejskim.
Migranci i migrantki na legalizację pobytu w Polsce czekają średnio 341 dni – zamiast ustawowych 60 dni. Rekord to aż 658 dni.
Osoby czekające na zezwolenie na pobyt choćby 11 (!!!) razy dłużej niż przewiduje ustawa mają naprawdę trudne życie na co dzień. Są w Polsce legalnie, ale oczekiwanie na kartę pobytu to okres zawieszenia, często życiowy paraliż i ograniczony pakiet praw. Migranci i migrantki:
nie mają prawa do pracy (w części przypadków),
nie mają możliwości wyjazdu z Polski i powrotu (powrót wymaga wizy), co wpływa nie tylko na możliwość realizacji prawa do życia prywatnego, ale też pracy np. dla kierowców, pracowników firm międzynarodowych, doktorantów i studentów,
często nie mają możliwości otwarcia/utrzymania konta w banku, nie mówiąc o kredycie,
nie mogą opłacić sobie dobrowolnego ubezpieczenia w NFZ,
muszą przecież z czegoś żyć, więc pojawia się ryzyko konieczności podjęcia pracy nieuregulowanej, w rezultacie ryzyko deportacji i otrzymania zakazu powrotu do Polski i strefy Schengen,
nierzadko przypłacają zdrowiem, również psychicznym takie przedłużające się okresy życia bez poczucia bezpieczeństwa i bez stabilności.
My już 55 dni czekamy na odpowiedzi decydentów na nasze zaproszenie do wspólnego namysłu i szukania rozwiązań tego poważnego problemu. Chcemy rozmawiać o pogłębiającym się kryzysie systemowym – paraliżu w urzędach wojewódzkich, gdzie rozpatrywane są wnioski o zezwolenie na pobyt. Napisaliśmy do większości parlamentarzystów, do przedstawicieli rządu i rozmaitych instytucji. Czekamy dalej. Tylko Franek Sterczewski spotkał się z nami, żeby rozmawiać i szukać rozwiązań. Coś zawsze da się zrobić, choćby małe kroki, byle do przodu – i nad tym teraz pracujemy. Dziękujemy!
Mamy za sobą RPO, NIK, polskie sądy i TSUE. Potrzeba jeszcze politycznej gotowości i dobrej woli.
Dlaczego rządowi powinno zależeć na rozwiązaniu tego problemu?
Sądy są zapchane skargami na bezczynność.
Państwo traci potencjalny (ogromny) zysk z pracy i podatków.
Ludzie czekający w kolejkach często nie mają prawa do pracy, chociaż potencjalnie mogliby pracować, płacić podatki, być normalnymi konsumentami.
Im dłużej trwa procedowanie jednego wniosku, tym jest droższe, a frustracja urzędników rośnie. Sytuację komplikują rozbieżności wymagań dotyczących dokumentów – w każdym województwie jest trochę inaczej, a wnioski migrują między województwami i urzędami – bałagan jest straszliwy i szkodzi wszystkim.
Bezpieczeństwo. Ludzie są tutaj tak czy siak, a państwo nic o nich nie wie. Rośnie szara strefa. Ludzie muszą z czegoś żyć. Stwarza to pole do nadużyć, czasem choćby przestępczości, zarówno po stronie samych zdesperowanych migrantów i migrantek, jak i nieuczciwych pracodawców żerujących na tej nieuregulowanej sytuacji. Rośnie handel ludźmi, nadużycia na rynku pracy. Kwitnie też rynek szemranych pośredników legalizacyjnych oszukujących ludzi.
Pracodawcy również chcą ulepszenia procedur legalizacyjnych. Polska gospodarka bez pracowników z zagranicy nie może się rozwijać.
Migranci wypełniają lukę demograficzną. jeżeli nie zadbamy o bezpieczeństwo i dobre warunki życia w Polsce, migranci i migrantki odpłyną do innych państw Unii Europejskiej.
Cały ten problem jest bardzo skomplikowany, a sytuacja złożona. O wielu innych aspektach problemu z procedurami legalizacji pobytu przeczytacie na stronach inicjatyw migranckich, które walczą o prawa osób z doświadczeniem migracji, publikując przy tym rzetelne informacje i dane: Tu Żyjemy, Państwo na Czas i Głos Migranta (linki w komentarzach).
Znajdziecie tam m.in. informacje o tym, jak nieefektywnie wydawane są fundusze europejskie, jakie wyroki wydają polskie sądy i jak wysokie odszkodowania zasądzają, jaki odsetek wniosków o legalizację pobytu zostaje odrzucony (bardzo niewielki), a także jakie są prognozy na przyszłość, jeżeli nic się nie zmieni.
Czekamy. Ale nie będziemy czekać bezczynnie.
Żródło materiału: Polskie Forum Migracyjne














