4 marca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Świadomości HPV – okazja do przypomnienia, jak istotną rolę w zapobieganiu chorobom nowotworowym odgrywa profilaktyka. Wirus brodawczaka ludzkiego należy do najczęściej występujących patogenów przenoszonych drogą kontaktów intymnych. Może prowadzić do rozwoju m.in. raka szyjki macicy, ale także nowotworów gardła, odbytu czy prącia.
W Polsce od czerwca 2023 roku działa Powszechny Program Szczepień przeciw HPV finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia i wpisany w Narodową Strategię Onkologiczną. Z bezpłatnych szczepień mogą korzystać dziewczęta i chłopcy po ukończeniu 9. roku życia aż do ukończenia 14 lat.
Preparat podawany jest w dwóch dawkach. Najskuteczniejszą ochronę zapewnia wówczas, gdy szczepienie odbywa się jeszcze przed potencjalnym kontaktem z wirusem, czyli przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Dlatego program skierowany jest właśnie do młodszych roczników.
Według danych z elektronicznych kart szczepień od początku działania programu do lutego 2026 roku w Wielkopolsce zaszczepiono już ponad 80 tysięcy dzieci urodzonych w latach 2006–2016.
Najwyższy poziom zaszczepienia odnotowano w Poznaniu oraz powiecie poznańskim. W obu przypadkach szczepionkę przyjęło około 27 procent dzieci objętych programem. Największą popularnością szczepienia cieszą się wśród roczników 2010–2012 – w tych grupach ochronę uzyskało już około jednej trzeciej dzieci.
Znacznie niższe zainteresowanie odnotowano natomiast w niektórych częściach regionu. W powiatach konińskim, ostrzeszowskim oraz kolskim poziom wyszczepienia nie przekracza 10 procent.
Eksperci podkreślają, iż zwiększenie świadomości dotyczącej szczepień i profilaktyki onkologicznej pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań w ochronie zdrowia publicznego.
Na szczepienie można umówić się w każdej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej – niezależnie od tego, gdzie złożona jest deklaracja wyboru lekarza rodzinnego. Najczęściej wystarczy bezpośredni kontakt z rejestracją przychodni.
Szczepienie jest częścią programu publicznego, ale dostępne jest także poza nim. W przypadku starszych dzieci lekarz może wystawić e-receptę na preparat, który następnie kupuje się w aptece i przynosi na wizytę do przychodni.
Z preparatu mogą skorzystać także osoby dorosłe – w ich przypadku obowiązuje jednak częściowa refundacja. Od niedawna szczepienia przeciw HPV można wykonać również w wybranych aptekach, które podpisały odpowiednie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Specjaliści przypominają, iż szczepienie przeciw HPV jest jedyną szczepionką chroniącą przed niektórymi nowotworami. Dlatego program szczepień dzieci i młodzieży uznawany jest za jeden z kluczowych elementów profilaktyki onkologicznej.
Międzynarodowy Dzień Świadomości HPV ma przypominać o znaczeniu tej ochrony – i zachęcać rodziców do podejmowania decyzji, które mogą mieć wpływ na zdrowie ich dzieci w przyszłości.
