Hashimoto a enzymy trawienne

thyroset.pl 18 godzin temu

Zdjęcie: Hashimoto a enzymy trawienne

Choroba Hashimoto jest najczęściej występującym schorzeniem autoimmunologicznym, które dotyka prawie dziesięć razy częściej kobiet niż mężczyzn [1]. Objawy choroby Hashimoto mogą być zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. W przebiegu choroby Hashimoto może pojawić się niedoczynność tarczycy, która często powoduje zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego i wystąpienie dolegliwości żołądkowo-jelitowych [2]. Czy enzymy trawienne pomagają w chorobie Hashimoto?

Czy Hashimoto wpływa na układ pokarmowy?

Choroba Hashimoto jest uważana za najczęstszą przyczynę niedoczynności tarczycy w krajach dobrze rozwiniętych gospodarczo, które cechują się wystarczającym spożyciem jodu wraz z dietą [2]. Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy typu Hashimoto z biegiem czasu prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia gruczołu tarczowego i trwałej niedoczynności tarczycy, która wymaga leczenia substytucyjnego lewotyroksyną przez całe życie. Choroba Hashimoto negatywnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne i jakość życia chorych, ponieważ powoduje nie tylko objawy miejscowe, ale także ogólnoustrojowe, w tym zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego [3].

Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto może przyczyniać się do osłabienia czynności motorycznej przewodu pokarmowego, zmniejszenia częstotliwości wypróżnień i wystąpienia zaparcia stolca w wyniku obniżenia stężenia hormonów tarczycy krążących we krwi (FT3 i FT4) i spowolnienia procesów przemiany materii [4]. Ponadto u osób chorujących na niedoczynność tarczycy i chorobę Hashimoto obserwuje się zmiany w składzie żółci wątrobowej (zwłaszcza zwiększenie zawartości cholesterolu), zmniejszenie kurczliwości pęcherzyka żółciowego, co może powodować zastój żółci (tzw. cholestazę) i ułatwiać tworzenie się kamieni w pęcherzyku i/lub drogach żółciowych [5].

Czy niedoczynność tarczycy wpływa na trawienie?

Hormony tarczycy oddziaływują na praktycznie wszystkie tkanki i narządy w organizmie człowieka [6]. Niedoczynność tarczycy może wpływać na trawienie pokarmów, ponieważ już od dawna jest uznawana za potencjalny czynnik przyczyniający się do wystąpienia zaburzeń czynności motorycznej przewodu pokarmowego [7]. Zmiany w aktywności motorycznej przewodu pokarmowego u pacjentów z niedoczynnością tarczycy mogą powodować przede wszystkim wzdęcia brzucha i zaparcia.

W niektórych badaniach stwierdzono, iż pacjenci z niedoczynnością tarczycy mogą wykazywać zmniejszoną aktywność motoryczną przełyku i żołądka, a mianowicie wydłużony czas pasażu przełykowego i istotne spowolnienie opróżniania żołądka, co może powodować dyspepsję czynnościową, czyli inaczej niestrawność [2, 6, 7]. Dyspepsja, czyli potocznie złe trawienie przy niedoczynności tarczycy może dawać takie objawy, jak uczucie pełności po posiłku, wczesne poczucie sytości, ból i pieczenie w nadbrzuszu, a także odbijanie, nudności i wzdęcia brzucha.

Czy przy Hashimoto ma się problemy z jelitami?

Mikrobiota jelitowa i tarczyca wzajemnie oddziałują na siebie poprzez oś jelitowo-tarczycową, która odgrywa istotną rolę w patogenezie choroby Hashimoto [4]. Dotychczas przeprowadzone badania wykazały istotne różnice w składzie mikrobioty przewodu pokarmowego u pacjentów z chorobą Hashimoto i osób zdrowych, w tym zmniejszenie liczebności korzystnych dla zdrowia bakterii z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium oraz zwiększenie drobnoustrojów chorobotwórczych (zwłaszcza enterotoksycznego szczepu Bacteroides fragilis) u osób z autoimmunologiczną chorobą tarczycy [4, 8]. Nadmierny rozrost bakterii w jelicie cienkim (SIBO) prowadzi do dysbiozy, czyli nieprawidłowego składu i funkcjonowania mikroorganizmów jelitowych, która powoduje uszkodzenie bariery jelitowej i zwiększenie jej przepuszczalności, co z kolei umożliwia przedostawanie się endotoksyn bakteryjnych do krążenia, wywołując stan zapalny i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Dane literaturowe wskazują, iż celiakia i nieceliakalna nadwrażliwość na gluten/pszenicę występują znacznie częściej u osób z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy typu Hashimoto niż w populacji ogólnej [4, 9].

Zaplanuj odpowiednią suplementację z Thyroset. Sprawdź gdzie kupić Thyroset i jak najszybciej zacznij inteligentne wsparcie swojej tarczycy i układu immunologicznego.

Problemy trawienne przy Hashimoto

Jak podaje fachowa literatura, problemy żołądkowe występują choćby u 40% pacjentów z chorobą Hashimoto, podczas gdy blisko 40% osób z autoimmunologicznym zapaleniem błony śluzowej żołądka choruje również na Hashimoto [10]. Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie błony śluzowej żołądka charakteryzuje się częściowym lub całkowitym zanikiem komórek okładzinowych błony śluzowej żołądka, co przyczynia się do upośledzenia zarówno wydzielania kwasu solnego w żołądku, jak i czynnika wewnętrznego Castle’a, czego negatywnym następstwem są problemy z trawieniem pokarmów i wchłanianiem niektórych składników odżywczych (np. żelaza, witaminy B12). Uszkodzenie komórek okładzinowych żołądka iw efekcie zmniejszenie produkcji kwasu solnego może powodować niedokrwistość z niedoboru żelaza lub witaminy B12 i kwasu foliowego, jak również problemy z trawieniem białek pokarmowych oraz zaburzenia wchłaniania lewotyroksyny. Poza tym kwas solny w żołądku jest jednym z najważniejszych czynników stanowiących naturalną ochronę przed rozwojem zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO), który wiąże się z wieloma nieprzyjemnymi objawami ze strony przewodu pokarmowego (m.in.: biegunką, wzdęciami, bólem brzucha i nadmiernym oddawaniem gazów) [11].

Niedobór enzymów przy Hashimoto

W jednym z badań interwencyjnych wykazano, iż u prawie 76% pacjentów z chorobą Hashimoto współwystępowała nietolerancja cukru mlecznego (laktozy), zaś wdrożona dieta niskolaktozowa przyczyniła się po 8 tygodniach przestrzegania do istotnego obniżenia stężenia TSH we krwi u pacjentów z prawidłową czynnością hormonalną tarczycy (eutyreozą) i utajoną (subkliniczną) niedoczynnością tarczycy [12]. Uzyskane wyniki sugerują, iż wyraźne ograniczenie spożycia w diecie zwykłego mleka i przetworów mlecznych zawierających laktozę lub całkowite zastąpienie ich produktami bezlaktozowymi może prowadzić do obniżenia poziomu TSH we krwi u pacjentów z chorobą Hashimoto, u których rozpoznano nietolerancję laktozy oraz częste wahania stężenia TSH w surowicy i konieczność zwiększenia dawek lewotyroksyny.

W innym badaniu wykazano, iż u pacjentów z chorobą Hashimoto i prawidłową czynnością hormonalną tarczycy, często występują zaburzenia przyswajania węglowodanów i dolegliwości żołądkowo-jelitowe [13]. Nietolerancję laktozy i/lub fruktozy stwierdzono u ponad 73% osób chorych na Hashimoto, co stanowiło prawie dwukrotnie większą częstość występowania w porównaniu z populacją ogólną. Przewlekły proces zapalny o podłożu autoimmunologicznym toczący się w organizmie osób z chorobą Hashimoto, może przyczyniać się do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego, powodując wtórną nietolerancję laktozy wynikającą z niedoboru enzymu niezbędnego do trawienia cukru mlecznego, a mianowicie laktazy. Ponadto wskazuje się, iż pacjenci z chorobą Hashimoto i nietolerancją laktozy mogą wymagać wyższej dawki lewotyroksyny stosowanej doustnie, aby osiągnąć optymalne stężenie TSH w surowicy krwi, choć nie wszystkie wyniki badań potwierdzają istnienie takiej korelacji [12-16].

Niedobór enzymów przy Hashimoto – dieta i suplementacja

Niestrawiona laktoza w wyniku niedoboru enzymu, jakim jest laktaza, ulega fermentacji w świetle jelita przez bakterie naturalnie bytujące w okrężnicy, co prowadzi do produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (maślanu, octanu i propionianu) oraz gazów (wodoru, dwutlenku węgla i metanu), które zwiększają ciśnienie osmotyczne w jelicie i stymulują do wydzielania wody do światła jelita grubego [14]. Wtórny niedobór enzymów odpowiedzialnych za rozkład laktozy przy Hashimoto może powodować wystąpienie objawów żołądkowo-jelitowych, takich jak ból brzucha, wzdęcia, biegunka, nadmierne oddawanie gazów czy głośne przelewanie treści jelitowej.

Literatura fachowa podaje, iż dieta niskolaktozowa bądź całkowicie bezlaktozowa i/lub doustna suplementacja preparatem enzymatycznym zawierającym laktazę, należą do skutecznych metod leczenia u pacjentów z rozpoznaną nietolerancją laktozy [17]. W jednym z badań klinicznych przeprowadzonych z udziałem 47 pacjentów z nietolerancją laktozy wykazano, iż doustna suplementacja enzymu laktazy znacząco zmniejszyła objawy kliniczne (w tym biegunkę, bóle brzucha, wzdęcia, gazy, głośne przelewanie treści jelitowej) oraz stężenie wodoru w wydychanym powietrzu w wodorowym teście oddechowym z użyciem 25 g laktozy [18].

Suplementacja preparatem enzymatycznym zawierającym laktazę może stanowić potencjalną opcję terapeutyczną w leczeniu nietolerancji laktozy, która umożliwia spożywanie tradycyjnego mleka i rozmaitych produktów mlecznych, bez towarzyszących temu nieprzyjemnych objawów żołądkowo-jelitowych. Najważniejszą zaletą stosowania preparatu enzymatycznego zawierającego laktazę wydaje się być duża swoboda i dowolność w spożywaniu przetworów mlecznych oraz brak konieczności wprowadzania restrykcyjnej diety eliminacyjnej.

Hashimoto a enzymy trawienne – podsumowanie

Choroba Hashimoto, która u większości pacjentów prowadzi do trwałej niedoczynności tarczycy, może przebiegać z różnymi objawami żołądkowo-jelitowymi wskutek zmniejszonej motoryki przewodu pokarmowego, toczących się procesów autoimmunologicznych i zaburzeń równowagi mikrobioty jelitowej [2]. U wielu pacjentów z zapaleniem tarczycy typu Hashimoto stwierdza się niedobór żelaza i witaminy B12 z powodu chorób współistniejących, takich jak przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie błony śluzowej żołądka oraz celiakia [3]. Przeprowadzone badania wskazują również, iż pacjenci z chorobą Hashimoto co najmniej dwukrotnie częściej cierpią na nietolerancję laktozy niż osoby zdrowe [13]. Preparaty enzymatyczne zawierające laktazę mogą stanowić potencjalną opcję terapeutyczną w leczeniu nietolerancji laktozy, zwłaszcza u tych osób z chorobą Hashimoto, które z określonych powodów nie chcą lub nie mogą wprowadzić ścisłej diety bezlaktozowej [18].

Bibliografia:

Wang L, Zhu X, Xu S, et al.: Hashimoto’s thyroiditis: from pathogenesis to clinical management. Front Endocrinol (Lausanne). 2026 Feb 2:17:1729316.
Xu GM, Hu MX, Li SY, et al.: Thyroid disorders and gastrointestinal dysmotility: an old association. Front Physiol. 2024 May 2:15:1389113.
Mikulska AA, Karaźniewicz-Łada M, Filipowicz D, et al.: Metabolic Characteristics of Hashimoto’s Thyroiditis Patients and the Role of Microelements and Diet in the Disease Management-An Overview. Int J Mol Sci. 2022 Jun 13;23(12):6580.
Zhu X, Zhang C, Feng S, et al.: Intestinal microbiota regulates the gut-thyroid axis: the new dawn of improving Hashimoto thyroiditis. Clin Exp Med. 2024 Feb 22;24(1):39.
Laukkarinen J, Sand J, Nordback I.: The underlying mechanisms: how hypothyroidism affects the formation of common bile duct stones-a review. HPB Surg. 2012:2012:102825. doi: 10.1155/2012/102825.
Daher R, Yazbeck T, Jaoude JB, et al.: Consequences of dysthyroidism on the digestive tract and viscera. World J Gastroenterol. 2009 Jun 21;15(23):2834-8.
Yaylali O, Kirac S, Yilmaz M, et al.: Does hypothyroidism affect gastrointestinal motility? Gastroenterol Res Pract. 2009:2009:529802.
Gong B, Wang C, Meng F, et al.: Association Between Gut Microbiota and Autoimmune Thyroid Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Front Endocrinol (Lausanne). 2021 Nov 17:12:774362.
Piticchio T, Frasca F, Malandrino P, et al.: Effect of gluten-free diet on autoimmune thyroiditis progression in patients with no symptoms or histology of celiac disease: a meta-analysis. Front Endocrinol (Lausanne). 2023 Jul 24:14:1200372.
Cellini M, Santaguida MG, Virili C, et al.: Hashimoto’s Thyroiditis and Autoimmune Gastritis. Front Endocrinol (Lausanne). 2017 Apr 26:8:92.
Skrzydło-Radomańska B, Cukrowska B.: How to Recognize and Treat Small Intestinal Bacterial Overgrowth? J Clin Med. 2022 Oct 12;11(20):6017.
Asik M, Gunes F, Binnetoglu E, et al.: Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance. 2014 Jun;46(2):279-84.
Heckl S, Reiners C, Buck AK, et al.: Evidence of impaired carbohydrate assimilation in euthyroid patients with Hashimoto’s thyroiditis. Eur J Clin Nutr. 2016 Feb;70(2):222-8.
Marabotto E, Ferone D, Sheijani AD, et al.: Prevalence of Lactose Intolerance in Patients with Hashimoto Thyroiditis and Impact on LT4 Replacement Dose. 2022 Jul 22;14(15):3017.
Cellini M, Santaguida MG, Gatto I, et al.: Systematic appraisal of lactose intolerance as cause of increased need for oral thyroxine. J Clin Endocrinol Metab. 2014 Aug;99(8):E1454-8.
Ferrari SM, Patrizio A, Mazzi V, et al.: Lactose intolerance and levothyroxine malabsorption: a review of the literature and report of a series of patients treated with liquid L-T4 without lactose. Front Endocrinol (Lausanne). 2024 Apr 11:15:1386510.
Viswanathan L, Rao SS.: Intestinal Disaccharidase Deficiency in Adults: Evaluation and Treatment. Curr Gastroenterol Rep. 2023 Jun;25(6):134-139.
Baijal R, Tandon RK.: Effect of lactase on symptoms and hydrogen breath levels in lactose intolerance: A crossover placebo-controlled study. JGH Open. 2020 Dec 1;5(1):143-148.

Publikowane na blogu treści są opiniami niezależnych autorów – specjalistów w dziedzinie nauki i dietoterapii. Norsa Pharma Sp. z o.o. nie ponosi odpowiedzialności za treści zawarte w publikacjach.

Idź do oryginalnego materiału