Głos pacjentów onkologicznych w Sejmie. Fundacja Alivia apeluje o realne wsparcie w zachowaniu płodności

21 stycznia 2026 r. przedstawicielki Onkofundacji Alivia wzięły udział w posiedzeniu Komisji Zdrowia, poświęconym funkcjonowaniu oraz kierunkom rozwoju programu polityki zdrowotnej „Leczenie niepłodności obejmujące procedury medyczne wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienia pozaustrojowego”. Integralną częścią omawianego programu jest mechanizm zachowania płodności u osób chorych onkologicznie.

Podczas posiedzenia Fundację Alivia reprezentowała Joanna Frątczak-Kazana, współautorka badania „Zachowanie płodności u polskich pacjentów onkologicznych 2025”, która zaprezentowała doświadczenia pacjentów oraz rekomendacje wypracowane na podstawie przeprowadzonej ankiety – zarówno w kontekście okresu sprzed wdrożenia rządowego programu, jak i po jego uruchomieniu.

Sama dostępność programu to za mało

Jak wynika z badania Fundacji Alivia, aż 7 na 10 pacjentów nie miało przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego wiedzy o możliwości zachowania materiału rozrodczego. Choć w grupie osób zdiagnozowanych w 2025 roku poziom świadomości nieco wzrósł, przez cały czas blisko dwie trzecie pacjentów nie wie, iż może skorzystać z programu zabezpieczenia płodności.

Badanie, w którym wzięło udział ponad 100 pacjentów onkologicznych, nie ma charakteru reprezentatywnego – co wynika z braku ogólnodostępnej bazy pacjentów – jednak jasno pokazuje powtarzające się problemy systemowe. Dane te były wcześniej prezentowane na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO) w październiku 2025 r. w Berlinie oraz przekazane do Ministerstwa Zdrowia.

Informacja od lekarza – rzadko i zbyt późno

Pacjenci, którzy posiadali wiedzę na temat możliwości zabezpieczenia płodności, najczęściej otrzymywali ją od lekarza prowadzącego. Była to jednak niewielka grupa. Co więcej, tylko co trzecia osoba z tej grupy została poinformowana o konkretnych krokach, jakie należy podjąć, aby zabezpieczyć materiał rozrodczy.

Zdecydowana większość pacjentów, którzy nie posiadali tej wiedzy przed rozpoczęciem leczenia, nie poruszyła również samodzielnie tego tematu z lekarzem. Jednocześnie pacjenci jednoznacznie wskazują, iż kwestia zachowania płodności jest dla nich niezwykle istotna – ponad 80% badanych (82%) uznaje ją za istotną lub bardzo ważną.

Pięć rekomendacji Fundacji Alivia

W odpowiedzi na wyniki badania oraz komentarze pacjentów Fundacja Alivia opracowała pięć kluczowych rekomendacji, które zostały zaprezentowane podczas posiedzenia Komisji Zdrowia oraz przekazane do Ministerstwa Zdrowia:

1. Standaryzacja informacji przekazywanej pacjentom – każda osoba w wieku rozrodczym powinna być obowiązkowo informowana o możliwości zachowania płodności przed rozpoczęciem terapii, a fakt ten powinien być odnotowany w dokumentacji medycznej.
   
2. Przygotowanie jasnej instrukcji dla pacjenta – krótkiego, jednolitego „one-pagera”, zawierającego informacje, co należy zrobić i gdzie się zgłosić. Przy ograniczonym czasie przed leczeniem taka informacja może mieć najważniejsze znaczenie.
   
3. Koordynacja ścieżki pacjenta – wyznaczenie w ośrodkach onkologicznych osoby kontaktowej lub koordynatora onkopłodności, do którego pacjent mógłby zwrócić się po pomoc.
   
4. Szkolenia dla personelu medycznego – w tym gotowe scenariusze rozmów dla lekarzy i pielęgniarek, ułatwiające przekazywanie informacji pacjentom w wieku rozrodczym.
   
5. Monitorowanie wdrożenia programu – poprzez konkretne wskaźniki jakości, pozwalające ocenić, czy pacjenci rzeczywiście otrzymują potrzebne informacje i wsparcie.

Apel do decydentów i mediów

Podczas posiedzenia przedstawicielka Fundacji Alivia zaapelowała do Ministerstwa Zdrowia, parlamentarzystów oraz mediów o aktywne informowanie pacjentów o możliwości zabezpieczenia płodności oraz o wdrożenie prostych, ale kluczowych rozwiązań organizacyjnych.

— Jeżeli pacjent nie otrzyma informacji we właściwym momencie, nie ma realnej szansy skorzystać z programu. A mówimy o decyzjach, które wpływają na całe przyszłe życie — podkreślano podczas posiedzenia.Fundacja Alivia konsekwentnie przypomina: prawo do leczenia onkologicznego nie powinno oznaczać rezygnacji z prawa do przyszłego rodzicielstwa.

Głos pacjentów onkologicznych w Sejmie. Fundacja Alivia apeluje o realne wsparcie w zachowaniu płodności © Alivia Onkofundacja.