Życie seksualne jest integralnym elementem zdrowia – fizycznego, psychicznego i społecznego. Z perspektywy medycznej nieplanowana ciąża po nieskutecznym zabezpieczeniu nie jest „problemem obyczajowym”, ale konsekwencją zdarzenia zdrowotnego, które wymaga szybkiej reakcji. Antykoncepcja awaryjna pełni tu rolę narzędzia bezpieczeństwa – jej skuteczność zależy bezpośrednio od czasu zastosowania i maleje z każdą godziną zwłoki.
– Zdrowie reprodukcyjne to nie kwestia światopoglądu, ale element zdrowia publicznego. Dane pokazują, iż choć aż 84% osób deklaruje wiedzę o antykoncepcji awaryjnej, korzysta z niej zaledwie 4–18%. To wyraźny sygnał, iż problemem nie jest brak świadomości, ale bariery w dostępie. Rola farmaceuty jako specjalisty pierwszego kontaktu realnie zmniejsza te bariery i zwiększa bezpieczeństwo zdrowotne pacjentek – dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, ekspert kampanii Poranek Po, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.
Farmaceuta – specjalista pierwszego kontaktu, gdy liczy się czas
Nowoczesna farmacja to nie sprzedaż leków, ale realna praca z pacjentem w sytuacjach nagłych. W przypadku antykoncepcji awaryjnej farmaceuta:
- ocenia czas, jaki upłynął od zdarzenia,
- wyjaśnia mechanizm działania i skuteczność leku,
- wskazuje bezpieczne opcje postępowania,
- przekazuje jasne zalecenia na kolejne dni.
To nie jest „wydanie tabletki”. To interwencja zdrowotna, oparta na wiedzy, procedurach i odpowiedzialności zawodowej.
– Wprowadzenie antykoncepcji awaryjnej dostępnej na receptę farmaceutyczną wymaga wdrożenia zoptymalizowanej procedury wydawania leków oraz odpowiedniego przygotowania personelu, a także samej apteki. jeżeli z jakiegokolwiek powodu apteka nie może świadczyć tej usługi, pacjentka powinna zostać skierowana do innej placówki medycznej, która może zaoferować odpowiednią pomoc – podkreśla dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks.
Nauka nie pozostawia wątpliwości
Analizy opublikowane m.in. w European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology pokazują, iż szeroki dostęp do antykoncepcji awaryjnej w aptece zwiększa bezpieczeństwo pacjentek i zmniejsza ryzyko opóźnień, które obniżają skuteczność terapii. Badania jednoznacznie potwierdzają, iż antykoncepcja awaryjna:
- jest bezpieczna,
- ma potwierdzoną skuteczność,
- wymaga rzetelnej informacji i profesjonalnego doradztwa.
Farmaceuci w Polsce są do tej roli przygotowani – merytorycznie i organizacyjnie.
Bezpieczeństwo zamiast przypadkowości
W sytuacjach nagłych najgorszym rozwiązaniem jest odkładanie decyzji, szukanie porad w internecie czy zdanie się na przypadek. Każda godzina zwłoki to mniejsza skuteczność i większy stres. Dlatego tak ważne jest, aby pacjentki miały szybki, dyskretny i profesjonalny dostęp do pomocy. Farmaceuta jest po to, aby pomóc – tu i teraz.
Apteka jako element systemu bezpieczeństwa zdrowotnego
Nowoczesna apteka coraz częściej pełni rolę punktu pierwszego kontaktu, edukacji i wsparcia zdrowotnego. W obszarze zdrowia reprodukcyjnego ma to szczególne znaczenie, bo tu czas, wiedza i dostępność decydują o realnym bezpieczeństwie.
– Rozszerzenie kompetencji farmaceutów to naturalny krok w rozwoju nowoczesnej opieki zdrowotnej. Farmaceuta wykonując zawód zaufania publicznego opiera się na wiedzy klinicznej, jasno określonych procedurach i wysokiej odpowiedzialności zawodowej. Dzięki temu pacjentki w sytuacjach nagłych mogą liczyć na szybką, fachową i bezpieczną pomoc blisko domu – podsumowuje mgr farm. Olga Sierpniowska, ekspertka kampanii Poranek Po.
Źródło: Kampania „Poranek Po”
