Zwierzyniec po raz kolejny stał się w tym roku nie tylko stolicą artystycznych doznań, ale również przestrzenią empatii. Podczas 27. Letniej Akademii Filmowej, sekcja Król LAF przypomniała, iż wielki ekran to znacznie więcej niż tylko obraz – to pretekst do najważniejszych rozmów o tym, jak być człowiekiem w dzisiejszym świecie. 12 sierpnia 2026 roku Centrum Kultury przy ul. Słowackiego 2 zamieniło się w laboratorium emocji, gdzie film stał się punktem wyjścia do niezwykle poruszających warsztatów.
Letnia Akademia Filmowa to fenomen na mapie polskich festiwali. W otoczeniu Roztoczańskiego Parku Narodowego, film odbiera się niemal organicznie. To miejsce, gdzie zapomniane arcydzieła odzyskują blask, a światowe nowości zyskują zupełnie nowe konteksty. Jak podkreśla dyrektorka festiwalu, Dagmara Katarzyna Molga, wydarzenie to jest kontynuacją wieloletniej tradycji zapoczątkowanej przez Piotra Kotowskiego i Joannę Trębowicz. To kurs na artystyczne spotkanie z kulturą, w którym liczy się autentyczny kontakt z widzem.
Król LAF. Kino jako mapa emocji
W sercu tego różnorodnego programu bije sekcja Król LAF, koordynowana przez Annę Równy. To projekt, który odważnie łączy filmową narrację z psychoedukacją i praktyką wychowawczą. Twórcy sekcji proponują młodym widzom i ich opiekunom kino, które pełni rolę lustra – pozwala przeglądać się w ekranowych historiach, ucząc przy tym empatii, odpowiedzialności i odwagi.
Program Król LAF to przemyślana kompozycja: od animacji dla najmłodszych, przez prelekcje o zdrowiu psychicznym i tożsamości, aż po tematy takie jak ekologia czy wyzwania dorastania. Wszystko w atmosferze otwartości i z założeniem wstępu wolnego dla wszystkich, kto chce szukać inspiracji.
Od ekranu do praktyki
Bogaty program festiwalu oferował również spotkania i angażujące warsztaty, które stanowiły wspaniałe uzupełnienie seansów. Bezpośrednim wstępem do nich była projekcja filmu „Niezwykły chłopak”. Obraz ten, poruszający kwestie możliwości i ograniczeń wynikających z niepełnosprawności, stał się kanwą do rozmowy o dostępności, realnych potrzebach oraz drzemiących w każdym człowieku możliwościach. Ekranowa historia płynnie przeszła w praktyczne działania prowadzone przez zespół Lubelskiego Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki.
Jak podkreśla prezes Anna Bieganowska-Skóra:
„Na zaproszenie organizatorów 27. Letniej Akademii Filmowej w Zwierzyńcu poprowadziliśmy warsztaty z savoir-vivre’u wobec osób z niepełnosprawnościami, w ramach pasma dla dzieci i młodzieży Król LAF. Zaprezentowaliśmy cztery moduły, w których poruszyliśmy kwestie dotyczące akceptacji i różnorodności. (…) Jak mawiał prof. Janusz Plisiecki Sala kinowa uczy lepiej niż niejedna sala lekcyjna. Chcieliśmy wykorzystać ten potencjał kina, bo oglądać filmy lubi niemal każdy, a na Letniej Akademii seanse zawsze stają się naturalnym przyczynkiem do głębszej dyskusji. Dlatego też zaproponowaliśmy te warsztaty i bardzo cieszymy się, iż doszły do skutku. (…) Spotkanie cieszyło się dużym zainteresowaniem, uczestnicy wzięli w nim udział niezwykle aktywnie, a my jesteśmy z tego powodu bardzo zadowoleni. Mamy nadzieję, iż tegoroczne warsztaty staną się pięknym punktem wyjścia do dalszej współpracy”.
Moduły pełne uważności
Każdy z warsztatowych modułów stanowił osobną, fascynującą lekcję uważności. Spotkanie otworzyła Anna Bieganowska-Skóra, wprowadzając uczestników w zawirowania savoir-vivre’u wobec osób z niepełnosprawnościami oraz przypominając, iż prawdziwa akceptacja zaczyna się od przełamania własnych barier komunikacyjnych oraz fundamentalnej wartości, jaką jest różnorodność. Jej wystąpienie nadało ton kolejnym prelekcjom.
Łukasz Lewicki zabrał publiczność w przestrzeń architektury włączającej, pochylając się nad koncepcją uniwersalnego placu zabaw. Prowadzący przybliżył, jakie elementy i sprzęty powinny się na nim znaleźć, by przestrzeń ta nikogo nie wykluczała, zaznaczając, iż projektowanie uniwersalne to kwestia nie tylko empatii, technicznych kompromisów, a standard, do którego powinno się dążyć.
Dużą dawkę energii wniosła Magdalena Zawadzka-Lewicka, która otworzyła przed uczestnikami drzwi do świata osób g/Głuchych. Zamiast suchej teorii, pełne pasji zajęcia przyniosły mnóstwo radości. Publiczność mogła poznać zasady komunikacji, opanować podstawowe zwroty w polskim języku migowym (PJM) oraz nauczyć się migać alfabetem palcowym własne imię.
Zwieńczeniem tej ścieżki wrażliwości stała się część poświęcona osobom niewidomym i słabowidzącym, poprowadzona przez Ewelinę Orzechowską. Uczestnicy wysłuchali historii z życia wziętych, dowiedzieli się, jak wygląda codzienne funkcjonowanie i poruszanie się bez zmysłu wzroku, a także mogli dotknąć specjalnych pomocy, książek czy przetestować dedykowane gry oraz wypróbować symulatory wad wzroku. Ta bezpośrednia forma doświadczenia sprawiła, iż abstrakcyjna „inność” nagle stała się bliska i zrozumiała.
Ślad, który pozostaje
Wydarzenia takie jak te, zrealizowane w ramach 27. Letniej Akademii Filmowej, przypominają nam, iż kultura nie jest jedynie produktem do konsumpcji, ale potężnym narzędziem zmiany społecznej. Dzięki nim niepełnosprawność przestaje być „problemem do rozwiązania”, a staje się częścią naturalnej ludzkiej różnorodności.
Energia, z jaką uczestnicy angażowali się w zadania, dowodzi, iż głód wiedzy o drugim człowieku jest ogromny. Letnia Akademia Filmowa to nie tylko festiwal dobrego kina, ale przede wszystkim festiwal postaw. Tegoroczne warsztaty były czymś więcej niż tylko edukacyjnym dodatkiem – stały się pięknym punktem wyjścia budowania wspólnoty, która widzi więcej. Pozostaje nam z niecierpliwością czekać na kolejne edycje, które będą kontynuować tę misję.
Galeria zdjęć
Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka
Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki
Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON
UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.
