Oświadczenie EPA po wydarzeniach w Krakowie
W komunikacie opublikowanym 9 listopada 2026 r. European Pharmacists’ Association (EPA) stanowczo potępiło strzelaninę w Krakowie, której ofiarami stali się niewinni ludzie. Organizacja przekazała wyrazy współczucia poszkodowanym, ich bliskim, lokalnej społeczności oraz całej Polsce. EPA podkreśliło również, iż przemoc motywowana przekonaniami osobistymi lub politycznymi, a także wszelkie formy uprzedzeń, dyskryminacji i nienawiści nie powinny mieć miejsca w społeczeństwie.
W oświadczeniu znalazło się jednak także istotne przesłanie. Organizacja przypomniała, iż apteki są często postrzegane przez społeczeństwo jako bezpieczne i łatwo dostępne miejsca. Można w nich uzyskać profesjonalną poradę oraz pomoc w przypadku nagłych urazów.
Apteka jako bezpieczny punkt w sytuacji zagrożenia
EPA zwraca uwagę, iż podobne sytuacje obserwowano już w innych krajach europejskich. Osoby, które znalazły się w pobliżu ataków, szukały schronienia również w aptekach. Wynika to między innymi z ich lokalizacji. Placówki farmaceutyczne są obecne w wielu dzielnicach i często znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie miejsc codziennej aktywności mieszkańców.
– Przemoc w Krakowie odzwierciedla smutny schemat obserwowany od lat w innych krajach europejskich, gdzie osoby dotknięte atakami również szukały schronienia w aptekach. To pokazuje, jak blisko apteki mogą być w kontekście ataków terrorystycznych, a także jak ważne jest, aby farmaceuci byli dostępni w każdej społeczności – piszą przedstawiciele EPA.
W sytuacji nagłego zagrożenia apteka może więc pełnić funkcję znacznie wykraczającą poza standardową obsługę pacjentów. Farmaceuta i technik farmaceutyczny mogą znaleźć się wśród osób, do których zwrócą się poszkodowani lub świadkowie zdarzenia. Znaczenie mają wówczas nie tylko wiedza i umiejętności personelu, ale również zdolność do zachowania spokoju, adekwatnej oceny sytuacji i współpracy ze służbami ratunkowymi.
Czy apteki są gotowe na sytuacje kryzysowe?
W swoim komunikacie EPA podkreśla, iż wzmacnianie przygotowania aptek na sytuacje kryzysowe powinno być częścią działań na rzecz bezpieczniejszego społeczeństwa. Przygotowanie placówki na sytuację kryzysową warto rozpatrywać nie tylko w odniesieniu do zdarzeń o charakterze terrorystycznym, ale także wypadków, pożarów, awarii infrastruktury czy innych nagłych zagrożeń.
Potrzebę takiego podejścia podkreśla także Międzynarodowa Federacja Farmaceutyczna (FIP). W grudniu 2024 r. organizacja opublikowała rekomendacje dotyczące reagowania farmaceutów na katastrofy i sytuacje nadzwyczajne. Wskazuje w nich m.in. na znaczenie planowania, szkoleń, współpracy międzysektorowej oraz zapewnienia dostępu do leków i świadczeń farmaceutycznych w sytuacjach kryzysowych.
Pierwsza pomoc – wiedza, która ratuje życie
Pierwsza pomoc obejmuje czynności podejmowane w celu podtrzymania życia poszkodowanego lub ograniczenia skutków wypadku, urazu czy nagłego zachorowania. W przypadku podejrzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy niezwłocznie powiadomić służby ratunkowe, dzwoniąc pod numer 112 lub 999. Przygotowanie do sytuacji kryzysowych powinno obejmować nie tylko znajomość procedur. Niezwykle ważne jest regularne odświeżanie wiedzy z zakresu pierwszej pomocy.
Farmaceuci częścią systemu bezpieczeństwa
Oświadczenie EPA jest przypomnieniem, iż apteka ogólnodostępna stanowi istotny element lokalnej infrastruktury ochrony zdrowia. Jej znaczenie nie ogranicza się do wydawania leków i udzielania porad dotyczących farmakoterapii. W sytuacjach nadzwyczajnych farmaceuci mogą wspierać lokalną społeczność, pomagać osobom potrzebującym i uczestniczyć w działaniach na rzecz zapewnienia ciągłości opieki zdrowotnej.
Europejskie Stowarzyszenie Farmaceutów podziękowało również służbom ratunkowym, policjantom i pracownikom ochrony zdrowia za odwagę oraz profesjonalizm podczas reagowania na krakowską tragedię.
Wydarzenia w Krakowie nadają szczególną aktualność dyskusji o przygotowaniu aptek na sytuacje kryzysowe. Warto, aby kwestia ta była uwzględniana zarówno w planowaniu organizacji pracy placówek, jak i w szkoleniach zespołów aptecznych. Dobrze przygotowany personel, znajomość procedur i kooperacja ze służbami mogą mieć znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa pacjentów, ale również całej lokalnej społeczności.
