EMDR (z ang. Eye Movement Desensitization and Reprocessing – terapia odwrażliwiania i przetwarzania dzięki ruchów gałek ocznych) to nowoczesna, naukowo potwierdzona metoda psychoterapii opracowana przez Francine Shapiro. Jest rekomendowana m.in. przez World Health Organization (WH) oraz American Psychiatric Association (APA) w leczeniu zespołu stresu pourazowego (PTSD).
Podstawą EMDR jest założenie, iż traumatyczne lub silnie stresujące wydarzenia mogą zostać „nieprawidłowo zapisane” w pamięci i pozostać nieprzetworzone przez naturalne mechanizmy mózgu. W efekcie choćby po wielu latach mogą wywoływać lęk, napięcie, poczucie zagrożenia, wstyd, objawy depresyjne lub dolegliwości somatyczne.
Podczas sesji pacjent koncentruje się na wybranym wspomnieniu, towarzyszących mu emocjach i przekonaniach, jednocześnie poddając się bilateralnej stymulacji (najczęściej ruchom gałek ocznych, naprzemiennemu stukaniu lub bodźcom dźwiękowym). Proces ten aktywizuje naturalne mechanizmy przetwarzania informacji w mózgu i pozwala „odblokować” utrwalone, trudne doświadczenia. Wspomnienie nie znika, ale przestaje wywoływać tak silne reakcje emocjonalne.
EMDR znajduje zastosowanie nie tylko w leczeniu PTSD, ale także zaburzeń lękowych, depresji, następstw przemocy i zaniedbania, wypadków, strat oraz w pracy nad niską samooceną czy utrwalonymi negatywnymi przekonaniami o sobie.
Terapia ma jasno określoną strukturę i przebiega etapowo – od diagnozy i stabilizacji, przez adekwatne przetwarzanie wspomnień, aż po utrwalenie efektów. Każda osoba jest kwalifikowana indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego stanu psychicznego i bezpieczeństwa.
Celem terapii jest zmniejszenie nasilenia objawów, poprawa regulacji emocji oraz trwała poprawa jakości życia i codziennego funkcjonowania.
