W Polsce pojawiły się kleszcze Hyalomma. Cztery przeanalizowane w projekcie Narodowe kleszczobranie okazy zawierającą bakterie riketsje R. aeschlimannii, które należą do patogennych mikroorganizmów wywołujących u ludzi riketsjozy z grupy gorączek plamistych. Projekt badania kleszczy prowadzony jest przez naukowców z Wydziału Biologii UW, którzy zachęcają do nadsyłania okazów.
Co roku, wiosną, tysiące larw i nimf Hyalomma trafiają do Europy, w tym Polski, wraz z ptakami migrującymi z Afryki. W drodze lub po dotarciu na kontynent kleszcze zwykle ginęły z powodu niskiej temperatury i wilgotności. Ciepłe i suche wiosny sprawiają jednak, iż kleszcze przeżywają podróż do Europy.
Analizą pajęczaków zajmują się naukowcy z Wydziału Biologii UW w ramach projektu Narodowe kleszczobranie. Inicjatywa rozpoczęła się wiosną 2024 roku. Jest to badanie z zakresu nauki obywatelskiej, realizowane w Zakładzie Ekoepidemiologii Chorób Pasożytniczych na Wydziale Biologii UW pod kierunkiem prof. Anny Bajer.
Naukowcy z UW w ramach projektu prowadzą działania na rzecz oszacowania populacji kleszczy Hyalomma w Polsce. Narodowe kleszczobranie umożliwia dzielenie się z naukowcami obserwacjami nietypowych kleszczy, przesłanie ich do badań oraz mapowanie nowych stanowisk. Jest to pierwszy tego typu projekt w Polsce. Kleszcze mogą przesyłać wszystkie zainteresowane osoby.
Nowy patogen
Po dwóch sezonach kleszcze Hyalomma zaobserwowano w różnych regionach kraju, np. na Śląsku czy w Wielkopolsce. U wszystkich kleszczy Hyalomma przesłanych przez uczestników projektu Narodowe kleszczobranie wykryto patogenne egzotyczne bakterie.
Wyniki badań kleszczy przesłanych do laboratorium wykazały, iż okazy zawierały bakterie riketsje R. aeschlimannii, które należą do patogennych mikroorganizmów wywołujących u ludzi riketsjozy z grupy gorączek plamistych. Zakażenie może objawiać się wysoką gorączką, silnym osłabieniem, bólami mięśni oraz charakterystyczną zmianą skórną w miejscu ukłucia.
Ten gatunek bakterii jest ściśle związany z kleszczami z rodzaju Hyalomma. To nowy patogen, po raz pierwszy zanotowany na terenie Polski.
Udział w projekcie
Badacze zachęcają do dalszego udziału w projekcie i przesyłania okazów do Zakładu Ekoepidemiologii Chorób Pasożytniczych (Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Ilji Miecznikowa 1, 02-096 Warszawa). Więcej informacji znajduje się na stronie projektu: https://narodowekleszczobranie.pl.
