GREENBELT, Maryland, 18 sierpnia 2026 r. – David M. Morens, 78-letni były starszy doradca w National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), przyznał się we wtorek przed sądem federalnym w Greenbelt do jednego zarzutu spisku w celu popełnienia przestępstw i oszukania Stanów Zjednoczonych (18 U.S.C. § 371). Chodzi o systematyczne omijanie przepisów o dostępie do informacji publicznej (FOIA) i ukrywanie federalnych zapisów dotyczących badań nad koronawirusami nietoperzy oraz początków pandemii COVID-19.
Morens pracował w biurze dyrektora NIAID pod kierownictwem Anthony’ego Fauciego w latach 2006–2022. Akt oskarżenia przeciwko niemu został wniesiony w kwietniu 2026 r. Prokuratura zarzucała mu udział w schemacie, który miał uniemożliwić ujawnienie korespondencji związanej z grantem NIH „Understanding the Risk of Bat Coronavirus Emergence”. Grant ten, przyznany wcześniej organizacji EcoHealth Alliance, obejmował m.in. subgrant dla Wuhan Institute of Virology. NIH anulował finansowanie w związku z podejrzeniami o laboratoryjne pochodzenie SARS-CoV-2.
Według dokumentów sądowych i faktów ustalonych w ugodzie, Morens wraz z co najmniej dwiema innymi osobami (w aktach określonymi jako Co-Conspirator 1 i Co-Conspirator 2) uzgodnili, iż będą prowadzić korespondencję za pośrednictwem prywatnego konta Gmail Morensa zamiast służbowego adresu NIH. Celem było uniknięcie ujawnienia wiadomości w trybie FOIA, które zaczęły wpływać do agencji już w kwietniu 2020 r. Wiadomości dotyczyły m.in. prób przywrócenia grantu, wymiany niepublicznych informacji z NIH oraz „back-channelingu” materiałów korzystnych dla EcoHealth Alliance i jej ówczesnego prezydenta do wyższych rangą urzędników NIAID.
Choć dokumenty ugody nie wymieniają nazwisk, wcześniejsze materiały z dochodzeń kongresowych wskazują, iż jedną z osób jest Peter Daszak, były prezes EcoHealth Alliance, a drugą – Gerald Keusch. Daszak nie został oskarżony. W ramach spisku Morens miał też przyjmować nielegalne grzeczności (illegal gratuities) od Daszaka, w tym dwie butelki wina dostarczone do jego domu w Maryland z podziękowaniem za „behind-the-scenes shenanigans”. Proponowano mu także posiłki w restauracjach z gwiazdkami Michelin.
W ugodzie prokuratura odstąpiła od czterech innych zarzutów (w tym niszczenia lub fałszowania dokumentów oraz ukrywania akt). Morens przyznał się do winy w jednym zarzucie spisku. Maksymalna kara to pięć lat więzienia i 250 tys. dolarów grzywny. Wyrok ma zostać ogłoszony 12 listopada 2026 r. Adwokat Morensa, Timothy Belevetz, oświadczył, iż jego klient „przyjął odpowiedzialność za to, co zrobił, i będzie to kontynuował”.
Prokuratura nie oskarżyła Anthony’ego Fauciego o jakiekolwiek nieprawidłowości w tej sprawie. Fauci, który kierował NIAID przez 38 lat i był twarzą amerykańskiej odpowiedzi na pandemię, w ostatnich tygodniach wielokrotnie powoływał się na Piątą Poprawkę podczas przesłuchań senackich.
Sprawa wpisuje się w szerszy kontekst dochodzeń dotyczących początków pandemii, finansowania badań nad koronawirusami nietoperzy i sposobu, w jaki federalne agencje chroniły dokumenty przed publicznym wglądem. Wyrok i dalsze ewentualne działania procesowe wobec innych osób pozostają otwarte
