Czy przerywanie komuś to brak szacunku? Według psychologii to nie zawsze kwestia złych manier

Co oznacza, gdy ktoś przerywa rozmowę? Wchodzenie komuś w słowo nie jest czarno-białe i ma znacznie więcej odcieni. Choć bywa interpretowane bardzo różnie, znaczenie tego zachowania zależy od kontekstu i relacji między rozmówcami. Ale bez względu na powód, "wcinanie się" zmienia ton całej dyskusji.
Rozmowa toczy się w najlepsze. Jedna osoba opowiada, druga kiwa głową, aż nagle zdanie urywa się w połowie. Ktoś wchodzi w słowo, bo "przypomniało mu się coś ważnego". W jednej chwili druga strona milknie, a niezręczność wisi w powietrzu. Takie sceny dotyczą każdego z nas i zdarzają się częściej niż lubimy przyznać. Ale czy przerywanie rozmowy oznacza brak dobrych manier? Sprawdźmy, co na ten temat mówi psychologia.

REKLAMA







Zobacz wideo "Nie lubię ścianek i całego tego shitu. Chcę po prostu grać w filmach i robić muzę". Helena Englert w "Z bliska"



Co oznacza, gdy ktoś przerywa rozmowę? Gdy emocje biorą górę, robi się "bałagan"
Przerywanie rozmowy rzadko jest wyłącznie kwestią złych manier. Psychologia i językoznawstwo od lat pokazują, iż rozmowa to proces oparty na cichych zasadach współpracy. Jedna osoba mówi, druga słucha, potem role się zamieniają. Ten rytm jest tak naturalny, iż zwykle go nie zauważamy. Dopiero gdy ktoś wchodzi w słowo, pojawia się zgrzyt. Rozmówca traci wątek, a cała sytuacja gwałtownie robi się napięta.
Charlie Huntington, psycholog związany z The Berkeley Well-Being Institute, zwraca uwagę, iż nie każde wcinanie się w zdanie oznacza to samo. Krótkie wtrącenia w rodzaju "jasne", "rozumiem" lub "serio?" nie muszą niszczyć rozmowy. Często są sygnałem zaangażowania i pokazują, iż druga osoba aktywnie słucha. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy przerwanie kończy cudzą wypowiedź i odbiera rozmówcy możliwość dokończenia myśli. W takim momencie dyskusja przestaje być wymianą i przeradza się w walkę o głos.


Wszystko przez mechanizm samej rozmowy. Z jednej strony istnieje sens wspólny, czyli potrzeba porozumienia. Z drugiej strony każdy uczestnik ma własne potrzeby. Może to być chęć obrony swojego zdania, pokazania racji albo natychmiastowej reakcji. Gdy te indywidualne cele wysuwają się na pierwszy plan, słuchanie schodzi na dalszy tor. Przerwanie staje się wtedy komunikatem: "to, co ja chcę powiedzieć, jest teraz ważniejsze". I choć zwykle nie stoi za tym chęć przejęcia kontroli, to impuls wyprzedza świadomą reakcję.
Psychologia zauważa też, iż w spokojnych rozmowach przerywanie pojawia się rzadko. Ludzie intuicyjnie wyczuwają moment zmiany głosu i potrafią czekać na swoją kolej. Gdy emocje rosną, ta czujność słabnie. Myśli zaczynają wyprzedzać rozmowę, a potrzeba wypowiedzenia się bierze górę nad cierpliwością. To właśnie dlatego w trudnych, emocjonalnych tematach przerywanie zdarza się znacznie częściej.








rozmowa (fot. ilustracyjne)fauxel/pexels.com/pl


Kto komu przerywa i co to mówi o relacji? Mechanizmy, których nie widać od razu
Duże znaczenie ma kontekst relacji. W rozmowach zawodowych przerywanie bywa powiązane z hierarchią i statusem. Osoby na wyższych stanowiskach częściej wchodzą innym w słowo, często choćby tego nie zauważając. Z kolei osoby, którym regularnie się przerywa, mogą być postrzegane jako mniej wpływowe. Choć takie zachowania nie zawsze są zamierzone, ich efekt bywa bardzo wyraźny.
W relacjach prywatnych mechanizm wygląda inaczej. Tu na pierwszy plan wychodzą emocje. W związkach, rodzinach i przyjaźniach przerywanie często pojawia się w momentach napięcia czy kłótni. Gdy temat jest ważny, trudniej czekać na swoją kolej. Każda strona chce zostać wysłuchana tu i teraz. Jednak i w takich sytuacjach przerwanie rzadko ma na celu zdominowanie rozmowy. Częściej jest reakcją na stres albo poczucie, iż własne potrzeby są zagrożone.


Psychologia zwraca też uwagę na cechy indywidualne. Osoby impulsywne częściej wchodzą w słowo, bo ich reakcje pojawiają się szybciej niż filtr społeczny. Dotyczy to między innymi wielu osób z ADHD, dla których przerywanie bywa sposobem aktywnego uczestnictwa w rozmowie, a nie próbą jej przejęcia. Z ich perspektywy to forma zaangażowania, nie braku szacunku.



Nie zmienia to jednak faktu, iż przerywanie niesie ze sobą konkretne konsekwencje. Osoby, którym regularnie się wchodzi w słowo, zwykle wycofują się z rozmowy. Pojawia się zmęczenie, frustracja i poczucie, iż ich głos nie ma znaczenia. Dlatego, choćby jeżeli intencje nie są złe, warto mieć świadomość, jak takie zachowanie może wpłynąć na relacje. Co najbardziej irytuje cię podczas rozmowy? Zapraszamy do udziału w sondzie oraz do komentowania.