Częste korzystanie z AI wiąże się z wyższym ryzykiem depresji

Badacze przeanalizowali dane z kwestionariuszy od prawie 21 000 uczestników z 50 stanów w USA. Stwierdzili, iż wysokie użytkowanie AI było powiązane z większym prawdopodobieństwem doświadczania objawów depresji, lęku i drażliwości.

Sztuczna inteligencja to już codzienność

Chociaż AI pojawiło się zaledwie kilka lat temu, jest już stałym elementem życia wielu osób. Tak jak przy pojawieniu się każdej nowej technologii, zrozumienie jej wpływu na zdrowie użytkowników jest ważnym obszarem badań. Obok entuzjazmu co do jej potencjalnych zalet, pojawiły się doniesienia o możliwych negatywnych skutkach dla psychiki. W skrajnych sytuacjach odnotowywano choćby ryzyko myśli samobójczych.

Raport z 2025 roku analizujący ponad 3 mln interakcji z generatywnym AI wskazał, iż długotrwałe, codzienne użytkowanie wiązało się z oznakami uzależnienia i zmniejszonym zaangażowaniem społecznym. Badanie wśród studentów potwierdziło ten wzorzec: częstsze korzystanie z AI korelowało z nasilonymi objawami depresji.

Jak przebiegło badanie?

Wyniki uzyskano z ogólnokrajowej ankiety internetowej przeprowadzonej w kwietniu i maju 2025 roku. Objęła ona 20 847 dorosłych (≥18 lat) z 50 stanów USA. W ramach ankiety wszyscy uczestnicy odpowiadali na pytanie: „Jak często używasz następujących technologii lub produktów? „AI” była jedną z opcji na liście przykładowych technologii (np. obok telefonów czy mediów społecznościowych).

Ankietowani wybierali jedną z odpowiedzi: nigdy, raz lub dwa razy, około raz w miesiącu, około raz w tygodniu, wielokrotnie w tygodniu, codziennie i wielokrotnie dziennie. Zostali też zapytani, czy używają AI do użytku osobistego, do pracy czy też do szkoły.

Kwestionariusz zawierał także pytania o zdrowie psychiczne dzięki 9-punktowego Kwestionariusza Zdrowia Pacjenta (PHQ-9), który zbiera informacje o objawach depresji. Zawierał też 2-punktową skalę Zaburzeń Lękowych Uogólnionych (GAD-2), wywodzącą się z 7-punktowej wersji, oraz 5-punktowy Krótki Test Drażliwości.
Oprócz tego badacze mieli dostęp do danych osobowych, takich jak dochód gospodarstwa domowego i poziom wykształcenia.

AI i zdrowie psychiczne: Czy istnieje związek?

– Szanse na depresję o przynajmniej umiarkowanym stopniu nasilenia (próg, przy którym klinicyści zwykle kierują ludzi na ocenę i leczenie) były o 30% większe wśród tych osób, które używały AI co najmniej raz dziennie – wyjaśnił w rozmowie dla Medical News Today autor badania, Roy H. Perlisem, MD, MSc, profesor psychiatrii na Harvard Medical School.

Wyniki różnią się znacząco w zależności od grup wiekowych. Użytkowanie AI było powiązane z większymi objawami depresyjnymi w grupach 25–44 i 45–64 lata. Podobny wpływ AI wywierała na objawy lęku i drażliwości.

• Czytaj również: Sztuczna inteligencja w aptekach – jest się czego bać?

Więcej pytań niż odpowiedzi

Jak w każdym badaniu, zwłaszcza w nowej dziedzinie, każde nowe badanie generuje więcej pytań niż odpowiedzi.
Prof. Roy H. Perlis powiedział, iż „z pewnością możliwe jest , iż ludzie z większym nasileniem objawów depresyjnych częściej używają AI.” Podobnie nie jest jasne, dlaczego wyniki wskazują na rozbieżności w konkretnych grupach wiekowych.
– Jako psychiatra bardzo martwię się o ludzi używających AI jako substytutu interakcji społecznych. W rzeczywistości to była moja główna motywacja do przeprowadzenia badania. – tłumaczy prof. Perlis.

Brak prawdziwych relacji z ludźmi to droga do depresji

Medical News Today skontaktowało się również z Johnem Pulsem, LCSW, MCAP, psychoterapeutą i specjalistą od uzależnień w Full Life Comprehensive Care, który nie był zaangażowany w badanie.
– Wyniki wcale mnie nie zaskakują – powiedział w rozmowie z redakcją – Używanie dużych modeli językowych AI często uniemożliwia angażowanie się w realne, angażujące rozmowy z innymi i uzyskiwanie od nich wsparcia. Takie działania mogą prowadzić do izolacji i poczucia samotności.

Puls powiedział też, iż „gdy AI przejmuje wszystkie zadania – w tym myślenie i rozwiązywanie problemów – naturalne jest poczucie braku celu życiowego, co prowadzi do depresji.”

Używanie AI może być dobre

Chociaż wyniki tego badania mogą być postrzegane jako niepokojące, autor badania, prof. Perlis ma nadzieję, iż użytkowanie AI może przez cały czas być bardzo korzystne, jeżeli zostanie wdrożone w odpowiedni sposób.
– AI może być dla nas bardzo pomocne – powiedział w rozmowie z Medical News Today. – Zmniejsza obciążenie pracą i w niektórych sytuacjach poprawia zdrowie psychiczne. Jednak jeżeli odbywa się to kosztem autentycznych relacji międzyludzkich, prowadzi do negatywnych konsekwencji.

Źródła:

• https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2844128
• https://www.medicalnewstoday.com/articles/frequent-ai-use-linked-to-higher-depression-rates-study-warns
• https://www.media.mit.edu/publications/investigating-affective-use-and-emotional-well-being-on-chatgpt/

@MGR.FARM