Jeszcze kilkanaście lat temu kobiety stanowiły mniej niż połowę kandydatów na studia stomatologiczne w Stanach Zjednoczonych. w tej chwili stanowią wyraźną większość zarówno wśród osób ubiegających się o przyjęcie, jak i studentów rozpoczynających naukę. Badacze mówią o istotnej zmianie struktury amerykańskiego szkolnictwa stomatologicznego, która w kolejnych latach będzie coraz mocniej widoczna również na rynku pracy.
Zespół badaczy reprezentujący cztery ośrodki badawcze przeanalizował dane z 75 amerykańskich uczelni stomatologicznych, obejmujące lata akademickie od 2011/2012 do 2024/2025. W badaniu uwzględniono kandydatów na studia, studentów pierwszego roku oraz absolwentów programów przeddyplomowych. Dane pochodziły z badań dotyczących edukacji stomatologicznej prowadzonych przez American Dental Association, a punktem odniesienia była struktura dorosłej populacji Stanów Zjednoczonych.
Od mniejszości do przewagi w ciągu 14 lat
Autorzy z zespołu dr Lindy Sangalli z College of Dental Medicine na Midwestern University zastosowali wskaźnik reprezentacji kobiet, który porównywał ich udział w poszczególnych grupach związanych z edukacją stomatologiczną z udziałem kobiet w całej dorosłej populacji USA. Wynik równy 1 oznaczał proporcjonalną reprezentację, wynik poniżej 1 wskazywał na mniejszy udział kobiet niż w populacji ogólnej, natomiast wartość powyżej 1 oznaczała, iż ich udział był odpowiednio większy.
W roku akademickim 2011/2012 wskaźnik ten wynosił 0,87 wśród osób ubiegających się o przyjęcie na studia stomatologiczne. Oznaczało to, iż reprezentacja kobiet wśród kandydatów była o około 13% niższa, niż wynikałoby ze struktury dorosłej populacji USA. Wśród studentów pierwszego roku oraz absolwentów wskaźnik wynosił 0,90.
Do roku akademickiego 2024/2025 sytuacja wyraźnie się odwróciła. Wskaźnik reprezentacji kobiet osiągnął 1,15 zarówno wśród kandydatów, jak i studentów pierwszego roku. Ich udział w tych grupach był więc o około 15% wyższy od udziału kobiet w dorosłej populacji Stanów Zjednoczonych. Wśród absolwentów wskaźnik wyniósł 1,10. Wszystkie zaobserwowane zmiany były istotne statystycznie.
Największe zmiany zaszły na uczelniach prywatnych
Rosnąca reprezentacja kobiet była widoczna zarówno w publicznych, jak i prywatnych szkołach stomatologicznych, jednak tempo zmian różniło się w zależności od typu uczelni. Na uczelniach prywatnych wzrost wskaźnika reprezentacji kobiet wśród kandydatów wyniósł 34,6%, podczas gdy na uczelniach publicznych było to 26%. Podobną różnicę odnotowano wśród studentek pierwszego roku. W placówkach prywatnych wzrost sięgnął 33,3%, a w publicznych 23,5%.
Odwrotna zależność pojawiła się natomiast wśród absolwentek. W tym przypadku większy wzrost odnotowały uczelnie publiczne, gdzie wyniósł on 24,1%, w porównaniu z 20,2% na uczelniach prywatnych. Autorzy badania nie analizowali przyczyn tych różnic. Wyniki pokazują jednak, iż tempo zmian nie było jednakowe we wszystkich typach szkół stomatologicznych.
Czy większa liczba studentek zmieni strukturę całej branży?
Przewaga kobiet na etapie rekrutacji i kształcenia będzie stopniowo przekładać się na strukturę całej amerykańskiej stomatologii. Proces ten nie nastąpi natychmiast, ponieważ w tej chwili pracujący lekarze dentyści reprezentują wiele pokoleń, w których proporcje kobiet i mężczyzn były inne. Dane z uczelni pokazują jednak, iż wśród osób wchodzących do zawodu kobiety stanowią już większość.
Zdaniem autorów bardziej zróżnicowana kadra stomatologiczna może sprzyjać poprawie dostępu do leczenia wśród grup, które w tej chwili nie mają zapewnionej wystarczającej opieki stomatologicznej. Jest to jednak możliwy kierunek zmian, a nie wniosek bezpośrednio potwierdzony w badaniu.
Analiza miała charakter opisowy. Nie pozwala więc odpowiedzieć na pytanie, z jakiego powodu coraz więcej kobiet wybiera stomatologię ani czy zmiana struktury płci rzeczywiście wpłynie na dostępność świadczeń, wybór specjalizacji lub sposób organizacji praktyk. Autorzy podkreślają natomiast, iż bardziej reprezentatywna kadra może lepiej odpowiadać na potrzeby zróżnicowanej populacji pacjentów.
Praca pt. „Longitudinal sex representation in US dental schools from 2011 through 2025” ukazała się 10 lipca 2026 r. w „The Journal of the American Dental Association” (JADA).
Źródła: https://www.drbicuspid.com/
https://jada.ada.org/
