Od 1 stycznia 2027 roku centra zdrowia psychicznego będą rozwiązaniem systemowym. W Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie w tej sprawie. Zawiera ono wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w tych placówkach.
Opublikowana została nowelizacja rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, która określa zadania CZP. To – w obszarze działania centrum – udzielanie kompleksowych świadczeń osobom z zaburzeniami psychicznymi powyżej 18. roku życia oraz działania informacyjno-edukacyjne.
Centra zdrowia psychicznego funkcjonują w Polsce od ośmiu lat w ramach pilotażu reformy psychiatrii dorosłych, który był wielokrotnie przedłużany. Wprowadzają model psychiatrii środowiskowej. Chodzi o łatwy dostęp do różnych form pomocy psychologicznej i psychiatrycznej blisko miejsca zamieszkania. Celem jest odejście od modelu „azylowego”, z założenia hospitalizacje mają być możliwie krótkie i tylko w wymagających takiej interwencji sytuacjach. Pilotażowe centra zdrowia psychicznego działają terytorialnie. Oznacza to, iż każda dorosła osoba mieszkająca na terenie, który obejmują opieką, po zgłoszeniu się może otrzymać dostosowaną do jej potrzeb pomoc. Z danych ministerstwa zdrowia wynika, iż teraz taką możliwość ma 49 proc. populacji dorosłych Polaków. Docelowo centra mają działać na całym obszarze kraju.
„Przyjęto podejście stopniowe, zakładające, iż w pierwszym roku okresu przejściowego modelem centrów zdrowia psychicznego (CZP) objęte zostanie ok. 15 proc. populacji pozostającej dotychczas poza pilotażem, w drugim roku proces obejmowania populacji również obejmie 15 proc. populacji, zaś w trzecim roku proces obejmowania populacji zostanie zakończony poprzez włączenie pozostałych ok. 21 proc. populacji” – napisano w ocenie skutków regulacji. W CZP mają być realizowane świadczenia dzienne, ambulatoryjne, środowiskowe oraz stacjonarne, w tym w całodobowej izbie przyjęć.
Dokument definiuje rolę koordynatora opieki jako osoby, która ustala terminy poszczególnych etapów udzielanych świadczeń i czuwa nad formalną jakością procesu leczenia. Dokument określa, iż dla wszystkich pacjenta ma zostać stworzony plan terapii i zdrowienia, określający oferowane formy opieki oraz zespół, który będzie je realizował. W CZP ma być zatrudniony asystent zdrowienia. To osoba z doświadczeniem psychozy po przejściu odpowiednich szkoleń, której zadaniem jest wspieranie osób doświadczających kryzysów w procesie zdrowienia. Każde centrum ma mieć punkt zgłoszeniowo-koordynacyjne. To miejsce pierwszego kontaktu, do którego osoba poszukująca pomocy może się zgłosić osobiście lub telefonicznie w dni robocze w godzinach 8.00-20.00. jeżeli w ramach centrum są dwa punkty, jeden z nich może być czynny w godz. 8.00-18.00.
W załączniku do rozporządzenia określono, jaki personel powinien pracować w centrum w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców z obszaru działania placówki. Po 5 etatów: psychiatrów (w tym 3 może być w trakcie specjalizacji), pielęgniarek (w tym 2 pielęgniarki psychiatryczne), psychoterapeutów, psychologów, koordynatorów opieki. Ponadto 2 etaty terapeutów środowiskowych. Po jednym etacie dla osoby prowadzącej terapię zajęciową, asystenta zdrowienia i pracownika socjalnego. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wyjątek stanowią zapisy kończące z dniem 1 stycznia 2029 r. działanie poradni zdrowia psychicznego i innych miejsc udzielania ambulatoryjnych i środowiskowych świadczeń psychiatrycznych dla dorosłych. Od tamtej pory mają one być realizowane tylko przez CZP. (PAP)
