W 2023 roku Główny Inspektor Farmaceutyczny – wspierany m.in. przez ZAPPA, NRA i inne środowiska samorządowe – wygrał przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) serię spraw o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania ustawy „Apteka dla Aptekarza” (wyroki: II GSK 1374/19, II GSK 1387/19, II GSK 1452/19, II GSK 719/20 oraz II GSK 720/20). Orzeczenia te rozstrzygnęły kwestie fundamentalne.
Po pierwsze, NSA – zgodnie z brzmieniem przepisów przejściowych i uzasadnieniem samej ustawy – potwierdził, iż regulacje AdA stosuje się do wszystkich zezwoleń, nie tylko tych wydanych po wejściu w życie nowych przepisów (czego domagały się sieci).
Po drugie, w konsekwencji, sąd uznał, iż w spółce jawnej prowadzącej aptekę wspólnika można zastąpić wyłącznie farmaceutą albo spółką farmaceutów. Było to uderzenie w popularny schemat obchodzenia AdA – polegający na „podmianie” wspólników spółek jawnych na należące do sieci spółki z o.o. Dzięki tym wyrokom – i kolejnym podobnym – AdA działa.
Ale dzieją się rzeczy zaskakujące…
W ostatnim czasie nastąpiła trudna do wytłumaczenia wolta: GIF wydał szereg decyzji sprzecznych z ugruntowaną linią orzeczniczą NSA, a w uzasadnieniach wskazał wprost, iż z powołanymi wyrokami się nie zgadza. Czyżby organowi umknęło, iż o to wyroki, które sam wcześniej wywalczył?
W praktyce nowe decyzje otwierają drogę do omijania barier AdA i wspierają rozwój sieci aptecznych w sposób budzący poważne wątpliwości co do zgodności z prawem.
Decyzje GIF, które stoją w sprzeczności z wywalczoną przez GIF linią orzeczniczą dotyczą podmiotów działających – zdaniem ZAPPA – w sieci aptecznej „Apteki Słoneczne”:
1. z dnia 16 września 2025 r., znak: POWII.503.62.2023.MT.2
2. z dnia 16 września 2025 r., znak: POWII.503.34.2023.MT.2
3. z dnia 18 listopada 2025 r., znak: POWI.503.40.2024.EM.
4. z dnia 26 września 2025 r., znak: POWII.503.57.2023.MR.2
5. z dnia 30 października 2025 r., znak: POWII.503.60.2023.MR.2
Stabilność, przewidywalność i – przede wszystkim – zgodność działań organu z ustawą oraz orzecznictwem sądowym stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rynku aptecznego i ochrony interesu publicznego. Nonszalancja interpretacyjna prowadzi do chaosu: prawo staje się bezwartościowe.
W tej sytuacji ZAPPA zdecydował o skierowaniu skarg na powyższe decyzje administracyjne do WSA w Warszawie. W ocenie ZAPPA zostały one wydane wbrew prawu, na korzyść podmiotów, które je od lat obchodzą, z naruszeniem zasad prawidłowego postępowania. Uzasadnia to konieczność poddania ich kontroli sądowej – zarówno w zakresie legalności, jak i zasadności zakwestionowanych rozstrzygnięć.
