Często powtarzamy, iż zdrowie jest najważniejsze, jednak w codziennym biegu łatwo o nim zapomnieć. Tymczasem profilaktyka to najskuteczniejszy sposób na długie życie w dobrej kondycji. Wiele groźnych chorób, w tym nowotwory czy schorzenia układu krążenia, rozwija się po cichu, nie dając początkowo żadnych objawów. Dlatego regularne badania to jedyny sposób na ich szybkie wykrycie i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak powinna wyglądać coroczna profilaktyka kobiet?
Podstawowe badania kontrolne u internisty
Niezależnie od wieku, każda kobieta co roku powinna zgłosić się do lekarza rodzinnego, który oceni ogólny stan zdrowia i zleci podstawowe badania laboratoryjne. To absolutny fundament, który pozwala trzymać rękę na pulsie. Do najważniejszych testów należą:
- morfologia krwi – pozwala wykryć m.in. anemię, niedobory odporności, infekcje czy toczące się w organizmie procesy zapalne,
- stężenie glukozy we krwi – najważniejsze w diagnostyce cukrzycy i insulinooporności,
- badanie ogólne moczu, przydatne m.in. w wykrywaniu stanów zapalnych nerek i dróg moczowych, a także wczesnych oznak chorób metabolicznych,
- pomiar ciśnienia tętniczego i kontrola masy ciała – regularne pomiary pozwalają wcześniej wychwycić nadciśnienie oraz nadwagę, które znacząco obciążają układ krwionośny[1].
Powyższe badania warto wykonywać choćby wtedy, gdy czujemy się dobrze i nie zauważamy żadnych niepokojących objawów. Wiele schorzeń, takich jak cukrzyca czy nadciśnienie, nie daje na początku zauważalnych objawów, a ich wczesne wykrycie pozwala uniknąć poważnych powikłań w przyszłości.
Ginekolog i regularne badania kobiece
Profilaktyka kobiet nierozerwalnie wiąże się z corocznymi wizytami u ginekologa. Podczas wizyty lekarz przeprowadza badanie palpacyjne, pozwalające ocenić zdrowie układu rozrodczego oraz wykonuje USG dopochwowe. Jest ono najważniejsze w wykrywaniu zmian w obrębie macicy i jajników.
Co 3 lata (chyba iż lekarz zaleci inną częstotliwość) należy wykonywać cytologię. To proste i bezbolesne badanie polega na pobraniu komórek z szyjki macicy. Pozwala ono na wykrycie zmian przednowotworowych w stadium, w którym są one w pełni wyleczalne.
Bardzo ważna jest także samokontrola piersi, przeprowadzana raz w miesiącu (najlepiej kilka dni po miesiączce). Rak piersi stanowi aż 24% wszystkich nowotworów u kobiet w Polsce[2], dlatego czujność jest tu kluczowa. Ponadto raz w roku warto zgłosić się na profesjonalne badanie piersi u ginekologa, które zwiększa szansę wczesnego wykrycia zmian.
W ramach profilaktyki wykonuje się również badania obrazowe:
- USG piersi – przeznaczone przede wszystkim dla młodszych kobiet, w wieku 20-40 lat. Zaleca się robić je co roku,
- mammografię – pacjentki po 40. roku życia powinny wykonywać ją co 2 lata.
Pamiętajmy, iż wczesna diagnoza to często 100% szans na powrót do zdrowia. Dlatego uczyńmy z badań profilaktycznych coroczny rytuał, np. przy okazji swoich urodzin czy innej ważnej daty. To najprostszy i najlepszy prezent, jaki możemy sprawić samym sobie.
[1] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/dla-zdrowej-pani [dostęp 07.01.2025].
[2] https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/piers/epidemiologia [dostęp 07.01.2025].
