Analogi GLP-1 a genetyka. Utrata masy ciała i skutki uboczne zależne od genów

mgr.farm 4 godzin temu

– Badanie przeprowadzone na prawie 28 000 użytkownikach usługi 23andMe, wykazało, iż „wariant missens” w genie GLP1R, jest w niewielkim, ale istotnym stopniu powiązany ze zwiększoną skutecznością tych leków – informują badacze w czasopiśmie Nature. Gen GLP1R koduje białko będące celem działania analogów GLP‑1.

23andMe to komercyjna usługa testów genetycznych, kierowana bezpośrednio do pacjentów, nie tylko do lekarza czy laboratorium klinicznego. Klient kupuje zestaw do testu DNA, sam pobiera próbkę w domu i wysyła ją do laboratorium firmy.

Dziesiątki tysięcy pacjentów pod genetyczną lupą

Skala najnowszego badania budzi duże zainteresowanie i dyskusję w środowisku naukowym. Zespół z 23andMe Research Institute przeprowadził rozbudowaną analizę genomu ponad 27 800 pacjentów. Pacjenci zgłosili przyjmowanie leków na otyłość, głównie agonistów receptora GLP‑1. Wśród nich znajdowali się pacjenci leczeni semaglutydem oraz tirzepatydem.

Naukowcy chcieli odpowiedzieć na bardzo ważne pytanie. Czy istotne różnice w skuteczności terapii i w występowaniu skutków ubocznych u poszczególnych pacjentów mają podłoże genetyczne? Dotychczas złe samopoczucie, nudności czy brak oczekiwanych efektów były często interpretowane jako „wina” pacjenta, a nie jako konsekwencja biologicznych różnic między osobami. Publikacja w „Nature” dostarcza pierwszych ważnych i bezpośrednich dowodów.

– Wyniki te dostarczają bezpośrednich dowodów na to, iż zmienność genów docelowych leków przyczynia się do zmienności reakcji u różnych osób. Stanowią podstawę dla precyzyjnych podejść medycznych w leczeniu otyłości – podkreślają autorzy badania.

Tempo utraty masy ciała zależy od receptora dla GLP-1

Kluczowym wynikiem projektu było zidentyfikowanie wariantu genu GLP1R. Koduje on jeden z podstawowych receptorów, na które działają leki z grupy analogów GLP‑1. Analiza statystyczna wykazała, iż konkretny „wariant missens” w tym genie jest związany ze zwiększoną skutecznością leczenia.

Pacjenci noszący co najmniej jedną kopię korzystnego wariantu tracili średnio 0,76 kg więcej w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy terapii niż osoby bez tego wariantu. W przypadku nosicieli dwóch kopii zmiany, różnica była większa – ok. 1,5 kg więcej. Dla zwykłego odbiorcy liczby mogą wydawać się skromne. Badacze podkreślają jednak, iż mamy tu do czynienia z pierwszym, obiektywnym, genetycznym wskaźnikiem opłacalności leczenia. To znaczący dowód, iż część różnic w skuteczności analogów GLP‑1 nie jest „losowa”, ale zapisana w kodzie DNA.

Ostre nudności i wymioty – także zapisane w genach

Uciążliwe skutki uboczne ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunki, są częstą przyczyną wczesnego odstawiania leków z grupy analogów GLP‑1. Badanie opublikowane w „Nature” wskazuje jednak, iż natężenie tych objawów może być częściowo przewidywalne na podstawie genetyki.

Badanie wykazało, iż warianty w genach GLP1R oraz GIPR są związywane z wyższym ryzykiem wystąpienia nudności i wymiotów podczas stosowania leków GLP‑1. W grupie osób przyjmujących tirzepatyd badacze zidentyfikowali dodatkowy, rzadki wariant w genie GIPR. Zwiększa on o 83% prawdopodobieństwo wystąpienia silnych, długotrwałych wymiotów po iniekcji preparatu. To oznacza, iż u wybranych pacjentów choćby bardzo ostrożne i „zgodne z ulotką” dawkowanie nie jest w stanie całkowicie złagodzić dolegliwości.

Kardioprotekcja niezależna od zgubionych kilogramów

Współcześnie opisuje się również dodatkowe korzyści kardiologiczne analogów GLP‑1. W nowszych analizach pacjentów z chorobą sercowo‑naczyniową, leczonych semaglutydem, pokazano, iż lek zmniejsza ryzyko zdarzeń kardiologicznych.

Ciekawym, a jednocześnie kluczowym dla praktyki klinicznej, jest fakt, iż część kardioprotekcyjnego działania analogów GLP‑1 wydaje się niezależna od stopnia obniżenia masy ciała. Wskazuje to, iż GLP‑1 może działać na mięsień sercowy bezpośrednio, a nie tylko pośrednio, poprzez odchudzanie. To oznacza, iż pacjent może korzystać z części kardioprotekcji leku, choćby jeżeli nie osiągnie dużych redukcji masy ciała. Jest to szczególnie ważne dla osób z osłabioną odpowiedzią na leczenie.

Źródła:

©MGR.FARM

Idź do oryginalnego materiału