All.Can Polska opublikowała raport “Diagnoza zmian w opiece onkologicznej i hematologicznej 2025”. To analiza systemowych wyzwań i postępów w opiece nad pacjentami z chorobami nowotworowymi. Tegoroczna edycja raportu obejmuje po raz pierwszy onkologię i hematologię. Generalna ocena zmian systemowych w onkologii, która wynika z raportu, nie jest dobra.
“W ostatnim czasie system opieki zdrowotnej staje się coraz bardziej niewydolny z powodu luki w budżecie NFZ, co stanowi zagrożenie dla funkcjonowania opieki nad pacjentami z chorobami onkologicznymi i hematologicznymi, a także działalności takich instytucji jak ABM. Niedofinansowanie publicznego systemu opieki zdrowotnej obnażyło jego kryzys – kolejki do specjalistów, brak dostosowania do potrzeb współczesnej medycyny, w tym nowoczesnych technologii i zarządzania sektorem ochrony zdrowia z wykorzystaniem zintegrowanych systemów informatycznych” – mówi Aleksandra Rudnicka, przewodnicząca Prezydium All.Can Polska.
Problemy systemowe, na które wskazano w raporcie – to m.in. niedofinansowanie profilaktyki, ograniczenia w diagnostyce oraz brak pełnej partycypacji pacjentów w procesach decyzyjnych ograniczają skuteczność działań leczniczych i profilaktycznych. W opiece nad pacjentami onkologicznymi hematologicznymi potrzebny jest także stały monitoring działań, na podstawie określony wskaźników i wprowadzanych standardów oraz zbieranie i dzielenie się danymi. Raport wskazuje kierunki, które mogą wzmocnić system, poprawić dostęp pacjentów do leczenia i zwiększyć efektywność działań profilaktycznych, tworząc szansę na lepszą opiekę i wyższy poziom zdrowia publicznego w Polsce.
Jak podkreśla prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, raport wskazuje na istotne problemy organizacyjne w onkologii, w tym niewystarczające wdrażanie uchwał Krajowej Rady Onkologii. Dotyczy to m.in. opóźnień we wprowadzaniu ośrodków kompetencji w nowotworach klatki piersiowej oraz programu wczesnego wykrywania raka płuca, które mogłyby znacząco poprawić wyniki leczenia i efektywność wydatkowania środków publicznych – “Raport zwraca także uwagę na słabą skuteczność profilaktyki – Polska należy do państw UE o najniższych nakładach na profilaktykę onkologiczną. Kolejnym wyzwaniem pozostaje niewystarczające wykorzystanie nowoczesnej diagnostyki genetycznej i molekularnej, co ogranicza możliwości skutecznego leczenia, również w terapiach o charakterze radykalnym”.
“Nadal brakuje mechanizmów oceny jakości i kontroli, nie wdrożono eDILO, a obowiązek zakładania kart DILO i prowadzenia konsyliów o odpowiedniej jakości nie jest konsekwentnie egzekwowany – dodaje prof. Piotr Rutkowski, przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej, przewodniczący zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.
Wciąż nierozwiązanym wyzwaniem pozostaje realizacja działań z zakresu profilaktyki pierwotnej i wtórnej w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej. Postęp w szczepieniach przeciw HPV jest ograniczony, polityka antytytoniowa niespójna, a nakłady na profilaktykę należą do najniższych w Europie. Niewystarczające jest także uczestnictwo społeczeństwa w badaniach przesiewowych. Jak dodaje Aleksandra Rudnicka, do poprawy sytuacji potrzebne jest stworzenie strategii długoterminowych zmian w ochronie zdrowia, a nie tylko taktyki zażegnującej aktualne trudności -“W tę strategię wpisuje się onkologia, która ma już swoją Narodową Strategię Onkologiczną, a doświadczenia jej wdrażania będą z pewnością pomocne w innych obszarach medycyny.”
Eksperci dostrzegają również pozytywne zmiany, na przykład prof. Rutkowski wskazuje – “Pozytywnym sygnałem jest rekordowy wzrost dostępności nowych terapii w onkologii i hematoonkologii w 2025 roku, choć ich skuteczne wykorzystanie przez cały czas ograniczają bariery w diagnostyce patomorfologicznej i molekularnej. Ważnym osiągnięciem było także zakończenie prac nad większością wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych dla poszczególnych nowotworów. Na szczególne podkreślenie zasługuje dynamiczny rozwój niekomercyjnych badań klinicznych finansowanych przez Agencję Badań Medycznych”.
Na zmiany w obszarze hematoonkologii wskazuje prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Zarządu Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego – “Z perspektywy praktyki klinicznej jedną z kluczowych zmian w hematologii jest przesuwanie leczenia z hospitalizacji do trybu ambulatoryjnego. Coraz więcej nowoczesnych i skutecznych terapii może być dziś bezpiecznie prowadzonych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, jednak jej potencjał przez cały czas nie jest w pełni wykorzystywany. Obecny model organizacji i finansowania nie nadąża za tymi zmianami – brakuje odpowiednich narzędzi rozliczeniowych i adekwatnej wyceny świadczeń. W tym kontekście planowany pilotaż Krajowej Sieci Hematologicznej może stać się ważnym krokiem w kierunku lepszej koordynacji opieki, wzmocnienia roli AOS oraz racjonalnego wykorzystania zasobów systemu, pod warunkiem realnego wsparcia organizacyjnego i finansowego.”
.webp)
