Najnowsze badanie sprawdza, czy wczesne wprowadzanie orzeszków ziemnych do diety niemowląt może zmniejszyć ryzyko rozwoju alergii pokarmowych. Naukowcy chcieli ocenić, czy zmiana zaleceń żywieniowych rzeczywiście przełożyła się na spadek częstości występowania alergii wśród dzieci w Stanach Zjednoczonych.
Alergia na orzeszki ziemne u dzieci. Orzeszki ziemne to główny alergen pokarmowy
Alergia zależna od przeciwciał IgE jest najczęstszą przyczyną anafilaksji u dzieci. Orzeszki ziemne należą do głównych alergenów pokarmowych, a większość dzieci z tą alergią nie wyrasta z niej w późniejszym wieku. Schorzenie to obniża jakość życia, zwiększa ryzyko wystąpienia innych chorób atopowych, takich jak atopowe zapalenie skóry. Generuje również znaczne koszty opieki zdrowotnej.
Przez wiele lat sądzono, iż najlepszym sposobem zapobiegania alergiom jest opóźnianie wprowadzania potencjalnych alergenów do diety dziecka. Przełomowe badanie LEAP (Learning Early About Peanut Allergy) wykazało, iż u niemowląt z grupy ryzyka, które regularnie spożywały produkty z orzeszkami ziemnymi, ryzyko rozwoju alergii na ten pokarm spadło aż o 81% do 5. roku życia. Na podstawie wyników badania LEAP amerykańskie organizacje medyczne zmieniły swoje zalecenia, promując wczesne wprowadzanie orzeszków ziemnych do diety niemowląt.
Mimo wprowadzenia jasnych wytycznych, w praktyce klinicznej przez cały czas obserwuje się znaczną zmienność. Wielu pediatrów i rodziców wciąż waha się lub opóźnia wprowadzanie produktów zawierających orzeszki. Nie było jednak dotąd wiadomo, czy te nowe rekomendacje faktycznie przyniosły oczekiwany efekt, czyli zmniejszenie częstości występowania alergii na orzeszki ziemne i inne pokarmy w populacji dziecięcej.
Czy dzieci mogą jeść orzeszki ziemne? Narażenie dzieci na alergeny
Wczesna ekspozycja na alergeny w przewodzie pokarmowym może chronić przed rozwojem alergii. Naukowcy wykorzystali dane z elektronicznej dokumentacji medycznej pochodzące z sieci placówek podstawowej opieki zdrowotnej Amerykańskiej Akademii Pediatrii. Analiza objęła informacje z 31 akademickich ośrodków medycznych oraz 17 niezależnych gabinetów pediatrycznych w Stanach Zjednoczonych, zebrane w okresie od 1 września 2012 roku do 31 stycznia 2020 roku.
Aby ocenić zmiany w częstości występowania alergii pokarmowych, dzieci podzielono na trzy grupy w zależności od roku rozpoczęcia opieki pediatrycznej. Każde dziecko musiało odbyć pierwszą wizytę przed ukończeniem 1. roku życia.
Pierwsza grupa obejmowała dzieci, które rozpoczęły wizyty w latach 2012–2014. Był to okres obowiązywania wcześniejszych zaleceń, zgodnie z którymi rodzicom zalecano unikanie wczesnego podawania orzeszków ziemnych w obawie przed wywołaniem alergii. Druga grupa obejmowała dzieci, które rozpoczęły wizyty po 2015 roku. Był to czas po opublikowaniu pierwszych zaleceń sugerujących odwrotne podejście, czyli wczesne wprowadzanie orzeszków ziemnych do diety niemowląt. Trzecia grupa obejmowała dzieci, które weszły do badania w latach 2017–2019. Był to więc okres, gdy nowe zalecenia były już w pełni dopracowane i powszechnie stosowane w praktyce pediatrycznej.
Alergię pokarmową zależną od przeciwciał IgE rozpoznawano wyłącznie w przypadku spełnienia określonych, rygorystycznych kryteriów diagnostycznych. W celu zapewnienia wiarygodności wyników badacze zastosowali trzy zaawansowane metody analizy statystycznej.
Spadek częstości występowania alergii na orzeszki ziemne
Badanie objęło ponad 124 000 dzieci. Analiza wykazała wyraźny spadek częstości występowania alergii pokarmowych po wprowadzeniu nowych wytycznych zalecających wczesne wprowadzanie orzeszków ziemnych do diety niemowląt.
W porównaniu z okresem sprzed publikacji wytycznych (2012–2014), ryzyko rozwoju alergii na orzeszki ziemne spadło o około 35% po ich wprowadzeniu (2015–2019). Gdy jednak porównano okres „przed” z okresem „po pełnym wdrożeniu” wytycznych uzupełniających (2017–2019), spadek był jeszcze większy — wyniósł 43%.
Po wprowadzeniu nowych zaleceń alergia na orzeszki ziemne przestała być najczęściej diagnozowanym alergenem, a jej miejsce zajęła alergia na jaja.
Efekt ten nie ograniczył się wyłącznie do orzeszków ziemnych. Częstość występowania jakiejkolwiek alergii pokarmowej zależnej od IgE spadła o ponad 30%. Sugeruje to, iż wczesne wprowadzanie różnych produktów (a także wzrost świadomości wśród pediatrów i rodziców) mogło przynieść szersze korzyści zdrowotne.
Badanie potwierdza, iż wczesne wprowadzanie pokarmów stanowi skuteczną i bezpieczną strategię prewencji alergii. Autorzy podkreślają konieczność dalszej edukacji rodziców i lekarzy, aby maksymalizować ochronny efekt nowych zaleceń. Wskazują też na potrzebę długoterminowego monitorowania skutków tych wytycznych oraz określenia, jakie dokładnie praktyki żywieniowe (częstotliwość i ilość spożycia) zapewniają najlepszą ochronę.
Badanie opublikowano w czasopiśmie Pediatrics.
