Ponad 80% dzieci w wieku szkolnym w Polsce ma próchnicę i jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jak podkreślają eksperci, to poważny problem zdrowotny, który przekłada się na stan innych narządów wewnętrznych, a któremu jednocześnie można w dużej mierze zapobiegać. Dlatego Koalicja na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej uruchomiła program edukacyjny dotyczący próchnicy. Pilotaż startuje właśnie w województwie śląskim.
– Wydajemy tylko 20 euro na profilaktykę na rok na osobę. To bardzo mało i jesteśmy pod tym względem w ogonie Europy – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, senator RP, wiceprzewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia, przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Badań Naukowych i Innowacji w Ochronie Zdrowia, honorowa patronka programu pilotażowego. – Zdrowie jamy ustnej jest kluczowe. Wiele chorób zapalnych ma swój początek w jamie ustnej, próchnicy i zmianach okołowierzchołkowych.
Próchnica – 4 mld zł kosztów rocznie
Z raportu Health Inclusivity Index opracowanego przez Haleon wynika, iż próchnica generuje koszty sięgające około 4 mld zł rocznie dla systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Jednocześnie podniesienie poziomu wiedzy zdrowotnej społeczeństwa może przynieść choćby 16 mld zł oszczędności.
– Profilaktyka stomatologiczna to jedna z najbardziej opłacalnych inwestycji w zdrowie społeczeństwa. Wczesna edukacja pozwala uniknąć bólu, powikłań i kosztownego leczenia w przyszłości. W wielu krajach profilaktyka jest elementem systemu – zaczyna się wcześnie i jest wpisana w codzienność, na przykład w szkołach. Naczelna Izba Lekarska wspiera i promuje wszelkie postawy i inicjatywy związane z tematyką profilaktyki prozdrowotnej, zwłaszcza w zakresie zdrowia jamy ustnej – podkreślił podczas inauguracji programu dr Paweł Barucha, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej, która wchodzi w skład Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej.
Z analiz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z 2025 roku wynika, iż próchnica występuje u około 41% trzylatków, a już w wieku 6-7 lat dotyczy ponad 80% dzieci. W grupie 10-latków odsetek ten sięga ponad 86%, co potwierdza bardzo wysoką częstość tej choroby już na wczesnym etapie życia.
W dorosłej populacji schorzenia jamy ustnej dotyczą około 80% osób, generując koszty leczenia sięgające choćby kilku miliardów złotych rocznie dla systemu ochrony zdrowia. Większości tych przypadków można zapobiec poprzez wczesną edukację i regularną profilaktykę.
Kolacja na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej
Alarmujący stan zdrowia jamy ustnej Polaków oraz niska świadomość w obszarze profilaktyki skłoniły ekspertów do powołania w grudniu ub.r. Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej. To pierwsza w kraju szeroka inicjatywa łącząca lekarzy, organizacje społeczne, decydentów i biznes, której celem jest zwiększanie świadomości zdrowotnej oraz wypracowanie rozwiązań systemowych w zakresie profilaktyki stomatologicznej.
– Z inicjatywy senator dr n. med. Agnieszki Gorgoń-Komor, ale też innych koalicjantów Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej postanowiliśmy przejść od słów do czynów, czyli skupić się na pomocy rodzicom, placówkom szkolnym i przedszkolnym w kształtowaniu dobrych nawyków od najmłodszych lat – podkreśla Agnieszka Kępińska-Sadowska, dyrektorka ds. komunikacji i relacji zewnętrznych Haleon w Europie Środkowo-Wschodniej, członka koalicji.
Eksperci Koalicji podkreślają, iż nieleczone stany zapalne mogą zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, zaburzeń metabolicznych oraz powikłań ogólnoustrojowych. W praktyce klinicznej sanacja jamy ustnej, czyli kompleksowe wyleczenie stanów zapalnych, bywa warunkiem koniecznym do przeprowadzenia zabiegów kardiologicznych. W przypadku dzieci skutki obejmują także sferę psychospołeczną.
– Wiąże się to nie tylko z bólem i dyskomfortem, ale także z częstszym występowaniem obniżonego nastroju, lęku, stresu i niższej samooceny. Dlatego profilaktykę i edukację warto traktować jako element troski o dobrostan dziecka, a nie wyłącznie o stan uzębienia – podkreśliła podczas konferencji Joanna Bogdanowicz-Antos, prezes Fundacji Zdrowego Postępu, która wchodzi w skład Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej.
Inauguracja programu pilotażowego w Bielsku-Białej
Jednym z kluczowych działań Koalicji jest pilotażowy program edukacyjny dla przedszkolaków i uczniów klas I-III szkół podstawowych w województwie śląskim, który został zainaugurowany 1 kwietnia w Bielsku-Białej. Zakłada on wprowadzenie zajęć dotyczących higieny jamy ustnej do szkół i przedszkoli oraz budowanie nawyków zdrowotnych już na tym etapie edukacji.
– Będziemy oferowali bezpłatne lekcje, które zyskały przychylność Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Edukacji Narodowej – mówi Agnieszka Kępińska-Sadowska.
Program realizowany jest w dwóch wariantach. W pierwszym nauczyciele prowadzą zajęcia na podstawie gotowych scenariuszy i materiałów dydaktycznych przygotowanych przez ekspertów. W drugim zajęcia prowadzą studenci stomatologii, przekazując dzieciom praktyczną wiedzę na temat higieny jamy ustnej.
– Chętnie angażujemy się w działania edukacyjne i chcemy przekazywać dzieciom wiedzę w prosty, praktyczny sposób. Widzimy, iż ciągle brakuje świadomości w zakresie podstawowej profilaktyki próchnicy. Im wcześniej pokażemy, na czym polega adekwatna higiena jamy ustnej, tym większa szansa, iż ta wiedza przełoży się na poprawne i trwałe nawyki zdrowotne – powiedział Tomasz Kinkel, narodowy koordynator ds. profilaktyki i wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Studentów Stomatologii.
W ramach pilotażu szkoły otrzymują bezpłatne materiały i wsparcie organizacyjne. Do programu zapraszane są zarówno szkoły publiczne, jak i niepubliczne oraz przedszkola. Lekcje mają charakter praktyczny i obejmują m.in. naukę prawidłowego szczotkowania zębów, częstotliwości higieny oraz znaczenia profilaktyki w codziennym życiu.
– Chcemy, żeby wiedza przekazywana dzieciakom była oparta na faktach i zgodna z wytycznymi medycznymi. Mamy wiele do zrobienia. Serce mi krwawi, kiedy studenci ze Skandynawii i innych państw przyjeżdżają do Polski uczyć się, jak wygląda próchnica. Mamy ogromną pracę organiczną do wykonania – przekonuje dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor.
Program potrwa do czerwca 2026 roku, a jego efekty będą analizowane po zakończeniu pilotażu. Organizatorzy przewidują ewaluację z udziałem uczniów, rodziców i szkół oraz przygotowanie rekomendacji dotyczących dalszego wdrażania programu. – Musimy się skupić na działaniach. Tym właśnie jest nasza Koalicja i program pilotażowy. Cieszymy się, iż zaczynamy w Bielsku-Białej, oczywiście będziemy też wyciągać wnioski, słuchać rodziców, będzie ankieta ewaluacyjna wśród dzieci. Bardzo nam zależy na tym, żeby ten program dalej rozwijać – zapowiada Agnieszka Kępińska-Sadowska.
– Zdrowe nawyki budowane od najmłodszych lat to konkretne korzyści na poziomie indywidualnym i społecznym. Programy profilaktyczne realizowane we współpracy sektora publicznego, ekspertów, organizacji społecznych i biznesu to inwestycja, która w dłuższej perspektywie może ograniczać koszty leczenia i wzmacniać kapitał społeczny. Dlatego potrzebujemy rozwiązań, które pozwolą skalować dobre praktyki – mówił podczas inauguracji programu Kacper Olejniczak, dyrektor Departamentu Ochrony Zdrowia Konfederacji Lewiatan, członka koalicji.
Źródło: https://biznes.newseria.pl
Fot. Materiały prasowe
