2438. Z wizytą w kościele świętego Klemensa w Zawoi

na-sciezkach-codziennosci.blogspot.com 2 dni temu
Powoli, powoli wkręcamy się w jesienny bieg życia. Wolne dni ustąpiły miejsca obowiązkom i tym, co w mniejszym lub większym stopniu rozwija mnie i moją osobowość. Kalendarz nauczycielski z każdym dniem coraz bardziej pęcznieje w kolejnych terminach spotkań, zebrań i wydarzeń, a ja wraz z ostatnimi podmuchami ciepłego wiatru wznoszę się na wyżyny logistyki, aby pogodzić wszystkie aktywności mając do dyspozycji tylko autobusy jeżdżące o określonych godzinach. Zamierzenie jest proste - działać tak, aby jak najmniej rzeczy zawalić. Trudne, ale możliwe.
Gdzieś w międzyczasie porządkuję mieszkanie, ale też robię porządki chociażby na komputerze. Mam kilka fotografii z obozów, które chciałabym wywołać, inne archiwizuję na dysku zewnętrznym. Zanim jeszcze kurz pokryje wspomnieniowe półki, podzielę się z Wami kilkoma ciekawostkami z krótkiej wizyty w kościele w Zawoi, na którą wybraliśmy się wraz z grupą "Rafałków". A było to tak - dwa dni przed zakończeniem naszego obozu w Zawoi postanowiliśmy podjechać do centrum miejscowości, gdzie znajduje się m.in. drewniany kościół parafialny p.w. św. Klemensa.
Święty Klemens żył w Rzymie w I wieku naszej ery. Nazywany był Apostołem Pokoju. Czwarty papież. Urodził się jako syn Faustyna. Utożsamia się go z Klemensem wspomnianym przez św. Pawła z Tarsu w liście do Filipian. Błędnie utożsamia się go z Flawiuszem Klemensem, który był kuzynem Domicjana. Tradycja, potwierdzona przez Tertuliana i Hieronima ze Strydonu, mówi iż sakrę papieską otrzymał z rąk samego appostoła Piotra. Klemens miał być jego bezpośrednim następcą, jednak w trosce o jedność wspólnoty ustąpił miejsca Linusowi. Początek jego pontyfikatu datuje się na 88 bądź 91 rok. Autor pierwszego listu Klemensa do Koryntian. Namawiał w nich mieszkańców Koryntu do przywrócenia prezbiterów, którzy zostali wcześniej usunięci ze swoich urzędów. Wspomina w nim też, iż biskup jest przełożonym prezbiterów i diakonów. Dokument był włączony przez jakiś czas w Kanon Ksiąg Nowego Testamentu i długo się go czytało w kościołach. Klemensowi błędnie przypisywano autorstwo II-wiecznego drugiego Listo Klemensa do Koryntian, III-wiecznych Pseudoklementyn oraz IV-wiecznych Konstytucji Apostolskich. Zmarł na przełomie I i II wieku. Odrzuca się przekazywane w niektórych dokumentach informacje o jego męczeńskiej śmierci. Równie niewiarygodna jest informacja o jego zsyłce na Półwysep Krymski, na którym miał ewangelizować i ponieść śmierć poprzez utonięcie z przywiązaną do szyi kotwicą.
W Kościele katolickim, anglikańskim oraz ewangelickim wspomnienie świętego Klemensa przypada 23 listopada. W ikonografii Klemens przedstawiany jest w papieskim stroju pontyfikalnym z kotwicą oraz rybą. Czasami dodawany jest też kamień milowy, klucze, książka albo fontanna.
Kościół parafialny p.w. świętego Klemensa to jeden z największych drewnianych kościołów w naszym kraju. Wzniesiono go na miejscu poprzedniej budowli. Pierwotne plany zakładały jedynie jej powiększenie, finalnie powstała nowa, całkiem odmienna od pierwowzoru budowla.
źródło zdjęcia
Kościół zbudowano według planów Karola Pietschki. Wzniesiono go na planie krzyża z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i niewielkim transeptem. Od południa do prezbiterium przylega zakrystia. Wejście do trójnawowej świątyni prowadzi pod czterokondygnacyjną wieżę. Kościół został wybudowany w stylu ekletycznym z wyraźnymi wpływami architektury skandynawskiej.
Na zewnętrznej ścianie prezbiterium znajduje się grupa Ukrzyżowania, datowana na koniec XIX wieku. W ogrodzeniu kościoła stoi kapliczka z figurką Najświętszej Maryi Panny wraz z piękną barokową rzeźbą św. Jana Nepomucena prawdopodobnie z 1762 roku. Poniżej rzeźby widoczna jest kolejna niewielka rzeźba, tym razem przedstawiająca Jezusa upadającego pod krzyżem.
Po przekroczeniu progu kościoła wzrok turystów i wiernych pada na monumentalny, późnobarokowy ołtarz główny, w którego centrum znajduje się pochodzący z XVIII wieku obraz Matki Bożej Anielskiej. Ołtarz wieńczy barokowy XVIII-wieczny obraz przedstawiający Zwiastowanie, a pod nim znajduje się płaskorzeźba obrazująca Trójcę Świętą.
Na zasuwie można zobaczyć XIX wieczny obraz św. Klemensa, papieża i męczennika, patrona świątyni, przekazany do Zawoi z kościoła w Makowie. Po obu stronach ołtarza ustawione są rzeźby apostołów - świętych Piotra i Pawła.
W transepcie po lewej stronie znajduje się barokowy ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej. Obraz Matki Bożej w centrum ołtarza jest współczesny. Dużo starszy jest wizerunek św. Antoniego Padewskiego na zasuwie. Namalował go w 1906 roku ksiądz Józef Kaczmarczyk. Ale jeszcze starszy jest barokowy wizerunek św. Antoniego u zwieńczenia ołtarza. Nad nim umieszczono niewielką figurkę świętego Michała Archanioła, zaś po bokach ołtarza ustawione są figury: św. Mikołaja po lewej i św. Ambrożego po prawej stronie.
Naprzeciw transeptu znajduje się barokowy ołtarz Ukrzyżowania. Ze względu na formę jest on identyczny jak ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej. W jego centrum znajduje się figura Chrystusa na krzyżu, datowana na XVIII wiek. Powyżej rzeźby mieści się również XVIII wieczny obraz przedstawiający Pietę, natomiast w zwieńczeniu ołtarza figura Anioła Stróża, która wskazuje drogę dziecku. Po bokach ołtarza ustawiono rzeźby Matki Bożej Bolesnej oraz świętego Jana Ewangelisty.
Z kolei w nawie lewej, tuż przy tęczy, umieszczony jest ołtarz św. Wawrzyńca i św. Franciszka. W jego centrum umieszczono współczesny obraz przedstawiający wizję św. Franciszka, a na zasuwie obraz św. Wawrzyńca z II połowy XIX wieku. W zwieńczeniu ołtarza możemy zobaczyć niewielki, XVIII wieczny wizerunek św. Marii Magdaleny. Po bokach widnieją rzeźby św. Franciszka z Asyżu (z lewej strony) i św. Antoniego z Dzieciątkiem (po prawej stronie).
Nieco dalej od ołtarza głównego w tej samej nawie można zobaczyć barokowy ołtarz Matki Bożej Różańcowej. W jego centrum między kręconymi kolumnami o korynckich kapitelach, umieszczono płaskorzeźbę z 1872 roku, która przedstawia Matkę Bożą Różańcową. Jest ona adorowana przez św. Dominika i św. Katarzynę Sieneńską. Ołtarz ten posiada dwie zasuwy. Pierwsza z nich powstała w 1921 roku. Przyozdabia ją wizerunek Matki Bożej Szkaplerznej pośród Aniołów oraz potępionych. Na drugiej znajduje się obraz Matki Bożej Bolesnej wraz ze świętym Jerzym. W zwieńczeniu ołtarza figuruje obraz przedstawiający Jezusa w Ogrójcu, podtrzymywany przez figurki aniołów, którzy dodatkowo trzymają w dłoniach narzędzia Męki Pańskiej.
W nawie prawej tuż przy tęczy ustawiono ostatni już ołtarz, który jest poświęcony Sercu Jezusowemu. Podobnie jak inne ołtarze w kościele, także i ten został wykonany w stylu barokowym. W jego centrum umieszczono obraz Serca Jezusowego z 1958 roku. Jest on prezentowany naprzemiennie z pochodzącym prawdopodobnie z XVIII wieku wizerunkiem Najświętszego Serca Pana Jezusa. W zwieńczeniu widać osiemnastowieczny wizerunek świętego Wojciecha, a po bokach ustawiono figury św. Szymona (po lewej stronie) oraz św. Judy Tadeusza (po prawej stronie).
Podobnie jak wyżej opisane ołtarze, z wystroju pierwszej świątyni pochodzi także XVIII-wieczna późnobarokowa ambona, którą ozdabia rzeźba gołębicy. Z tego samego okresu pochodzą też kamienna piaskowcowa chrzcielnica i kropielnica. Z końca XIX wieku pochodzą obrazy Drogi Krzyżowej, a z 1939 roku obrazy św. Stanisława Kostki oraz św. Andrzeja Boboli.
Okna świątyni wypełnione są przez barwne witraże. Najstarsze z nich wykonano na przełomie XIX i XX wieku. Wprawione są one w okna prezbiterium. Ukazują one Serce Jezusa, Serce Najświętszej Marii Panny jak też św. Klemensa. Pozostałe witraże wypełniające okna nawy i transeptu powstały w 1969 roku. Przedstawiają one świętych, głównie związanych z naszym krajem. Swoją kolorystyką i stylistyką nawiązują do pokrywającej ściany kościoła polichromii z 1930 roku. Malowidła te utrzymywane w stylu art deco zawierają wiele motywów roślinnych i geometrycznych. W kopule nad skrzyżowaniem nawy głównej i transeptu przedstawieni są czterej Ewangeliści, z kolei w nawie głównej, prócz dekoracji ornamentalnej, widnieje monogram imienia Maryja oraz monogram IHS. Sufit transeptu ozdabia wizerunek Baranka Eucharystycznego oraz pelikana karmiącego pisklęta krwi z własnej piersi. W prezbiterium znajduje się malowidło, które przedstawia kielich z monogramem Chrystusa, a pod chórem widnieje gołębica.
Idź do oryginalnego materiału