105 mln zł – tyle wydaliśmy na hospitalizacje prawie 15 tys. dzieci poniżej 2. roku życia, które w 2025 roku trafiły do szpitali z powodu zakażenia RSV. Tymczasem tych wydatków można uniknąć dzięki dostępnym metodom profilaktyki. Aż 99,4% rodziców chce, aby ich dzieci były zabezpieczane przed RSV i aby ochrona była finansowana przez państwo. Eksperci Rady Naukowej Koalicji na rzecz profilaktyki zakażeń RSV (Koalicji RSV) opracowali raport „Profilaktyka RSV u wszystkich dzieci”, w którym podsumowują miniony sezon zakażeń RSV i apelują o stworzenie powszechnego, finansowanego ze środków publicznych modelu ochrony, łączącego szczepienia kobiet w ciąży z bierną immunizacją niemowląt. 16 września odbyła się konferencja prasowa, na której przedstawiono raport.
RSV szczególnie mocno dotyka najmłodszych
Wirus RS, czyli syncytialny wirus nabłonka oddechowego wywołuje infekcje dolnych dróg oddechowych. To powszechnie występujący wirus, który jest szczególnie niebezpieczny dla najmłodszych dzieci i seniorów powyżej 65. roku życia. Jednak to noworodki i niemowlęta są najbardziej narażone na ciężki przebieg infekcji, które mogą zakończyć się pobytem w szpitalu na oddziale intensywnej terapii.
– Im młodsze dziecko, tym większe ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia RSV, które może doprowadzić do zapalenia oskrzelików lub zapalenia płuc. U najmłodszych dzieci zakażenie może powodować duszność, świsty, przyspieszony oddech, problemy z przyjmowaniem pokarmów, odwodnienie, a u najmłodszych niemowląt również bezdechy. W ciężkich przypadkach konieczne może być pobyt na oddziale intensywnej terapii, podawanie tlenu, nawodnienie dożylne, a choćby wentylacja mechaniczna. Konsekwencje zakażenia nie zawsze kończą się wraz z opuszczeniem szpitala. Ciężkie zakażenie dolnych dróg oddechowych we wczesnym okresie życia może wiązać się z nawracającymi świstami i problemami oddechowymi w kolejnych latach, a badania wskazują również na związek z większym ryzykiem astmy i zaburzeń funkcji płuc. Dlatego w przypadku najmłodszych dzieci profilaktyka zakażeń RSV jest bardzo ważna – powiedziała prof. dr hab. n. med. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, prezes Fundacji Koalicja dla wcześniaka.
Prawie 15 tys. dzieci trafiło do szpitali
W pierwszych 5 miesiącach 2025 r. odnotowano w Polsce 90 348 przypadków RSV, w tym 32 446 przypadków u dzieci do 2. roku życia. Zapadalność w grupie dzieci była ponad 26 razy wyższa niż zapadalność w całej populacji. W analogicznym okresie 2026 r. odnotowano 73 029 zakażeń ogółem i 25 318 u dzieci do 2 lat.
W 2025 r. z powodu RSV hospitalizowano 14 982 dzieci do 2. roku życia. Najmłodsi stanowili około połowę wszystkich pacjentów hospitalizowanych z powodu RSV. To ogromne koszty dla systemu ochrony zdrowia.
– Hospitalizacja dziecka oznacza nie tylko strach i stres rodziców dotyczący zdrowia ich dziecka, ale również znaczące koszty dla publicznego płatnika. W 2025 r. koszty hospitalizacji dzieci poniżej 2. roku życia wyniosły około 105 mln zł, czyli ponad 60 proc. wszystkich kosztów leczenia szpitalnego RSV. W okresie od stycznia 2024 r. do stycznia 2026 r. hospitalizowano 27 370 dzieci do 2. roku życia, a łączna wartość refundacji ich leczenia wyniosła 195,5 mln zł. Oznacza to średni koszt hospitalizacji na poziomie około 7 tys. zł na dziecko – podkreślił prof. dr hab. n. med. Marcin Czech, prezes Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego.
O rejestrze hospitalizacji w oddziałach pediatrycznych mówią także wyniki programu „PREVENT RSV”
Rada naukowa Programu „Prevent RSV” składa się z najwybitniejszych specjalistów w dziedzinie pediatrii, chorób zakaźnych i wakcynologii. W jej skład wchodzą: Prof. Teresa Jackowska, Prof. Jacek Wysocki, Prof. Aneta Nitsch-Osuch, Dr Ilona Małecka, Prof. Ernest Kuchar. Koordynatorem Programu jest Prof. Jan Mazela.
Program realizuje w tej chwili 21 oddziałów pediatrycznych w Polsce. Oddziały dostarczają dane epidemiologiczne do rejestru hospitalizacji z powodu zakażeń RSV od sezonu 2022.
Wstępne wyniki z rejestru hospitalizacji z powodu RSV:
1. Liczba hospitalizacji w okresie oscyluje w granicach 1000 hospitalizowanych dzieci do 5. roku życia i nie zmieniła się od sezonu 2022
2. Od sezonu 2022 kolejne sezony zaczynają się później, ale ogólna liczba hospitalizacji nie spada.
3. 87 proc. hospitalizowanych stanowią dzieci poniżej 2. roku życia
4. Najczęstsza jednostką chorobową rozpoznawaną u hospitalizowanych dzieci poniżej 2. roku życia jest zapalenie oskrzelików (67 proc.)
5. Najdłużej hospitalizowane są dzieci chorujące w pierwszym miesiącu życia (mediana=8 dni). Długość hospitalizacji spada z wiekiem kalendarzowym
6. 87 proc. hospitalizowanych stanowią dzieci, które urodziły się o czasie. 10 proc. to dzieci urodzone powyżej 32. tygodnia ciąży. Natomiast dzieci z historią znacznego wcześniactwa stanowią najmniej liczną grupę 2,3 proc., bowiem te dzieci objęte są profilaktyką w ramach programu B.40.
7. Najczęściej stosowaną terapią są wziewne beta mimetyki (80 proc. hospitalizowanych), potem antybiotyki (50 proc.) oraz wziewne i systemowe steroidy (40 proc.)
Polska ma już narzędzia profilaktyki, ale ochrona nie obejmuje wszystkich dzieci
W Polsce dostępnych jest coraz więcej form ochrony przed wirusem RS – szczepienie dla kobiet w ciąży i przeciwciała monoklonalne, w tym nowe długodziałające i jednodawkowe przeciwciała monoklonalne. Od kwietnia 2025 r. odkąd szczepionka przeciw RSV jest bezpłatna dla kobiet w ciąży, skorzystało z niej około 30 proc. przyszłych mam. Drugą refundowaną formą jest program lekowy z paliwizumabem, przeznaczony dla wybranych dzieci z grup wysokiego ryzyka.
– Program profilaktyki z wykorzystaniem paliwizumabu funkcjonuje od 2008 roku i bardzo cieszy nas, iż dzieci z grup ryzyka mogą z niego korzystać. W 2025 r. ochronę w tym programie otrzymało 3278 dzieci w pierwszym dla nich sezonie zakażeń. Niestety preparat wymaga wielokrotnego podawania – choćby do pięciu razy w sezonie, a nie musiałoby tak być, gdyby do programu lekowego było dopuszczone długodziałające przeciwciało monoklonalne. Resort zdrowia zwlekał z decyzją, a wcześniaki stały się zakładnikami wszystkich dzieci. Mam ogromną nadzieję, iż sytuacja niedługo się zmieni, bo AOTMiT wydał pozytywną rekomendację dotyczącą nirsewimabu, a na rynku pojawi się kolejne długodziałające przeciwciało monoklonalne – clesrowimab – powiedziała prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, Honorowa Członkini Fundacji Koalicja dla wcześniaka.
Długodziałające przeciwciało monoklonalne – nirsewimab – dostępne jest w Polsce komercyjnie, ale nie funkcjonuje jako powszechny, finansowany publicznie program dla wszystkich niemowląt, dlatego do tej pory niewielu rodziców zdecydowało się na podanie go dziecku. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydała pod koniec lipca pozytywną rekomendację dotyczącą finansowania nirsewimabu.
– Czekamy na decyzje dotyczące refundacji długodziałającego przeciwciała monoklonalnego. Chodzi o dwa wnioski refundacyjne, z których jeden dotyczy ochrony dzieci urodzonych w okresie zakażeń w ramach programu lekowego B.40, a drugi dotyczy dzieci urodzonych poza sezonem zakażeń i możliwości zabezpieczenia przed RSV w refundacji aptecznej. Oba wnioski zostały pozytywnie zaopiniowane przez Radę Przejrzystości i Prezesa AOTMiT. Jako środowisko lekarzy, mamy nadzieję na pozytywne rozstrzygnięcie umożliwiające jak najszybszy dostęp do ochrony przed RSV dla całej populacji noworodków i niemowląt – podkreślił prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczapa, konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii.
– Pomimo dostępnych możliwości profilaktyki pozostaje luka w polskim systemie ochrony zdrowia, która może sprawić, iż dziecko pozostanie bez odpowiedniej ochrony przeciwko RSV. Stanie się tak wtedy, gdy matka nie została zaszczepiona w ciąży, została zaszczepiona zbyt krótko przed porodem albo gdy z innych powodów dziecko nie otrzymało wystarczającej ochrony przez przeciwciała otrzymane od matki. Dlatego towarzystwa naukowe rekomendują, aby w takich sytuacjach zastosować przeciwciało monoklonalne – dodała prof. dr hab. n med. Teresa Jackowska, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.
Rodzice mówią jasno: chcemy ochrony i publicznego finansowania
Ważnym elementem raportu przygotowanego przez ekspertów Koalicji RSV jest badanie przeprowadzone przez Fundację Koalicja dla Wcześniaka wśród rodziców. W lipcu 2026 r. ankietę dotyczącą doświadczeń związanych z RSV i profilaktyką wypełniło 588 rodziców. Wyniki jasno pokazują – więcej niż połowa dzieci przeszła zakażenie RSV, a 25 proc. dzieci wymagało hospitalizacji z powodu ciężkiego przebiegu zakażenia, z czego 20 proc. przebywało w szpitalu ponad 10 dni, a 30 proc. wymagało wsparcia oddechowego – wąsy do noska, respirator.
RSV wpływało nie tylko na zdrowie dziecka, ale również całych rodzin. Ponad połowa rodziców (54 proc.) musiała zrezygnować z pracy i przebywać na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby dziecka. W 10 proc. przypadków byli to obydwoje rodziców. W 30 proc. przypadków zachorowało nie tylko dziecko, ale również członkowie rodziny co zdecydowanie dezorganizuje życie rodzinne.
– Ważnym w ankiecie było pytanie o profilaktykę RSV. 95 proc. rodziców odpowiedziało twierdząco na pytanie czy wszystkie niemowlęta powinny być objęte profilaktyką RSV. 81 proc. uznało, iż powinni mieć możliwość korzystania z obu form ochrony, a więc ze szczepień kobiet w ciąży, które są refundowane od 1 kwietnia 2025 roku i przeciwciał monoklonalnych dla noworodków. Pokazuje to, iż rodzice nie postrzegają tych metod jako konkurencyjnych, ale wzajemnie się uzupełniających. adekwatnie wszyscy rodzice (99,3 proc.) uważa, iż profilaktyka powinna być finansowana ze środków publicznych – podkreśliła prof. dr hab. n. med. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka.
Obecny na spotkaniu Marek Augustyn, zastępca Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, iż wszystkie argumenty przedstawione w raporcie przez Radę Naukową Koalicji RSV są bardzo przekonujące. Środki finansowe muszą być wydawane racjonalnie, a przeznaczenie ich na ochronę najmłodszych dzieci to bardzo istotny kierunek, bo może przynieść korzyści nie tylko zdrowotne, ale także finansowe. Obiecał również wsparcie dalszych działań Fundacji w dążeniu do tego, aby ochrona przez RSV była komplementarna i mogły z niej korzystać wszystkie dzieci.
Potrzebujemy dwóch metod ochrony, nie jednej
Tego samego zdania są eksperci Rady Naukowej Koalicji RSV – ich zdaniem szczepienie kobiet w ciąży i bierna immunizacja niemowląt powinny być traktowane jako rozwiązania komplementarne. Szczepienie matki może zapewnić dziecku ochronę już od pierwszych dni życia, jednak skuteczność tej strategii zależy m.in. od odpowiedniego momentu szczepienia i czasu, jaki pozostaje do porodu. Z kolei przeciwciało monoklonalne pozwala zabezpieczyć dziecko bez względu na to, czy matka została zaszczepiona i czy zdążyła wytworzyć oraz przekazać przeciwciała.
Sześć najważniejszych rekomendacji Rady Naukowej Koalicji RSV
1. Wprowadzenie powszechnego, finansowanego ze środków publicznych komplementarnego modelu profilaktyki RSV – łączącego bezpłatne szczepienia kobiet w ciąży z bierną immunizacją niemowląt długodziałającymi przeciwciałami.
2. Utrzymanie i aktywne zwiększanie realizacji szczepień kobiet w ciąży, m.in. poprzez aktywne proponowanie szczepienia w odpowiednim oknie czasowym oraz zapewnienie informacji o szczepieniu zespołowi opiekującemu się noworodkiem.
3. Sfinalizowanie powszechnego programu biernej immunizacji niemowląt, z podaniem przeciwciała dzieciom urodzonym w okresie RSV przed wypisem ze szpitala oraz kampanią uzupełniającą dla dzieci urodzonych poza sezonem.
4. Zapewnienie odpowiedniej profilaktyki dzieciom z grup ryzyka, w tym poprzez jak najszybsze zastąpienie wielokrotnie podawanego paliwizumabu długodziałającymi przeciwciałami monoklonalnymi.
5. Stworzenie zintegrowanego systemu monitorowania RSV, który połączy dane o szczepieniach kobiet w ciąży, immunizacji dzieci, zachorowaniach, hospitalizacjach i leczeniu.
6. Prowadzenie jednolitej komunikacji skierowanej do rodziców i personelu medycznego, ponieważ rekomendacja lekarza, położnej czy pediatry jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na decyzję o zastosowaniu profilaktyki.
Polska ma już dostęp do skutecznych narzędzi profilaktyki. Wyzwaniem pozostaje jednak ich odpowiednie połączenie, finansowanie i organizacja. Rada Naukowa Koalicji na rzecz profilaktyki zakażeń RSV wskazuje, że celem powinno być zapewnienie każdemu niemowlęciu ochrony przed pierwszym sezonem RSV, niezależnie od sytuacji ekonomicznej rodziny, przebiegu ciąży czy momentu urodzenia dziecka.
![Chełm śpiewa bez barier po raz drugi! [04.09.2026]](https://niepelnosprawnilublin.pl/wp-content/uploads/2026/09/04_09_2026_Chelm-spiewa-bez-barier_2-1.jpg)
